Kreta oregano destilleren

by Henk Ploeger
gedroogde Kreta oregano ofwel Origanum dictamnus

gedroogde Kreta oregano ofwel Origanum dictamnus

Het Kreta oregano maaisel heeft na ophalen bij Puur Aroma 4 dagen kunnen drogen in de destilleerwerkplaats. Afgelopen zondag heb ik de totale hoeveelheid 5,5 Kg gedestilleerd. De kruiden waren half gedroogd. Altijd spannend om een nieuwe plant te destilleren en de geuren en werking daarvan tijdens het destilleren te ervaren.

gevulde destilleerketel

gevulde destilleerketel

De hoeveelheid Kreta oregano paste ruimschoots in de destilleerketel. Om de plantenmassa aan te drukken heb ik gebruik gemaakt van een koperen rooster. Dit rooster gebruik ik doorgaans bij het maken van hydrolaat van verse planten.

koperen rooster in de destilleerketel

koperen rooster in de destilleerketel

Ik had van tevoren al het één en ander opgezocht over de olie en te verwachten opbrengst. Er was eigenlijk alleen maar informatie over andere Origanum-soorten, zoals bijvoorbeeld Origanum vulgare en Origanum majorana (Wilde Marjoraan). De benamingen Majoraan en Marjolein worden dikwijls door elkaar gebruikt en geven nog weleens wat verwarring. Sommigen gebruiken Majoraan (Origanum majorana, ook wel Majorana hortensis genoemd) voor de eenjarige plant (in ons klimaat) en Marjolein of Oregano (Origanum vulgare) voor de overblijvende variant.

destilleeropstelling

destilleeropstelling

Ik wist dus eigenlijk niet wat ik zou moeten verwachten. Voor het opvangen van het stoomdestillaat heb ik gebruik gemaakt van een scheitrechter. Nog voor het eerste destillaat overkwam vulde de destilleerwerkplaats zich met een zwaar kruidige lucht.

begin van de destillatie

begin van de destillatie

Gelijk bij het begin al van de destillatie kwam een redelijke hoeveelheid donker-oranje gekleurde olie mee. Het hydrolaat had een gele kleur. Na 20 minuten destilleren werd de sterk geurige lucht zwaarder en was de optimale ventilatie die we in de destilleerwerkplaats hebben geen overbodig luxe.

begin van de destillatie

scheittrechter met etherische olie en hydrolaat

Opvallend was dat na ruim één uur destilleren er meer olie uit de planten kwam. De geuren werden minder zwaar met nog wel kruidig.

Tijdens de destillatie

Tijdens de destillatie

Na ongeveer twee uur destilleren, toen er zichtbaar geen etherische olie meer bijkwam in de scheitrechter, ben ik gestopt. Ik heb het hydrolaat afgetapt en de olie verzameld in een kleinere scheitrechter.

etherische olie en hydrolaat van Origanum dictamnus

etherische olie en hydrolaat van Origanum dictamnus

Ook hier heb ik nogmaals het hydrolaat uitgetapt om uiteindelijk alleen de etherische olie over te houden.

olie en hydrolaat scheiden

olie en hydrolaat scheiden

Uiteindelijk hield ik een heel mooi donker oranje gekleurde etherische olie van de Kreta oregano over.

een kleine hoeveelheid Kreta oregano olie

een kleine hoeveelheid Kreta oregano olie

Door de olie in flesjes af te vullen kreeg ik een beeld van de hoeveelheid olie die ik deze zondagmiddag had geproduceerd. In totaal 11,5 mL. De opbrengst uit de 5,5 Kg Kreta oregano was dus 0,21%. Niet slecht als ik dat vergelijk met de waarde voor Origanum vulgare  0,12 – 0,2% die ik vond.

De geur van de olie komt redelijk overeen met de milde oregano-geur die we vorige week roken aan het verse maaisel van de plant. Ik besef dat ik een heel bijzondere en unieke olie heb gemaakt, biologisch en van onder Nederlandse omstandigheden gegroeide planten! Om het belang en de toepassingen van dit soort olie te bepalen laten we de olie op samenstelling analyseren. Wordt vervolgd!


Sinaasappeltijm en Kreta oregano

by Henk Ploeger
aromatische planten van Puur Aroma staan klaar voor de verkoop

aromatische planten van Puur Aroma staan klaar voor de verkoop

Deze week belde Frank Radder, eigenaar van Puur Aroma, naar mij. Frank zou de volgende ochtend sinaasappeltijm en oregano gaan maaien. Ik heb dezelfde dag vervoer kunnen regelen en ben de volgende dag naar de kwekerij in Margraten gereden om het maaisel op te halen.

Frank ruikt nog eens goed aan de heerlijk geurende vers gemaaide sinaasappeltijm

Frank ruikt nog eens goed aan de heerlijk geurende vers gemaaide sinaasappeltijm

Frank had niets te veel gezegd over de geur van beide aromatische planten. De sinaasappeltijm, Thymus vulgaris ´Orange´ had een heel opvallende frisse zachte geur. De tijm (Thymus vulgaris `Compactus`) die ik een aantal weken geleden heb gedestilleerd rook veel scherper. Ook de Kreta oregano, Origanum dictamnus is qua geur veel subtieler en bescheidener dan de andere oregano-soorten. Erg interessant dus om er achter te komen wat met name de sinaasappeltijm voor etherische olie zal opleveren.

Chauffeur Toon hielp mee met tijm verzamelen in de zakken

Chauffeur Toon hielp mee met tijm verzamelen in de zakken

De Origanum dictamnus komt alleen in het wild op het eiland Kreta voor. Babis Psaroudakis en Janina Sorensen van WILDHERBSOFCRETE destilleren deze wilde plant al sinds 1994. Op hun blog wildherbsofcrete.blogspot.com hebben ze een artikel geschreven van de oogst in de bergen van deze oregano.

oregano dictamnus op Kreta

Origanum dictamnus op Kreta                                   foto: Wild Herbs of Crete

Na het verzamelen van het maaisel en het vervoer terug naar de destilleerwerkplaats in Gilze heb ik bij aankomst eerst de hoeveelheid sinaasappeltijm en Kreta oregano gewogen.

Oregano maaisel

Oregano maaisel

Het ging om 5,5 Kg oregano en 32,2 Kg sinaasappeltijm. Beiden vers gemaaid en van biologische kwaliteit! Ik heb besloten om ze een paar dagen te laten drogen in de destilleerwerkplaats voordat ik deze aromatische planten ga destilleren.

sinaasappeltijm maaisel

sinaasappeltijm maaisel

Om kruiden te drogen heb ik ongeveer 80 gaasbakken tot mijn beschikking. Groot voordeel van deze bakken is dat je ze goed en hoog kan stapelen.

DSC01988

gaasbak met Kreta oregano

Ook belangrijk voor het droogproces is dat er ruimte zit tussen de bakken waardoor er een goede ventilatie van vochtige lucht kan plaatsvinden. Als de planten gaan schimmelen en ontleden door broei verliezen ze ook hun etherische olie. Het is dus zaak om het droogproces onder ideale omstandigheden te laten verlopen.

sinaasappeltijm in de droogbakken

sinaasappeltijm in de droogbakken

Ik heb uiteindelijk alle gaasbakken moeten gebruiken. Hierbij kon ik 15 gaasbakken op elkaar stapelen.

DSC01994

Na een dag ruik je geen aromatische stoffen meer, maar alleen de lucht van drogende planten. Over een aantal dagen ga ik de tijm en Kreta oregano apart destilleren. Het is de bedoeling om de etherische olie te laten analyseren op samenstelling zodat we een beeld krijgen van de werkzame stoffen. Er is niets zo veranderlijk als de samenstelling van tijmolie, met al zijn verschillende chemotypen.

Lees hier over het destilleren van de Kreta oregano.