Boek Lavendel destilleren verkrijgbaar

by Catharina de Bruin

Het boek ‘Lavendel destilleren’ is nu te koop

Voor workshopdeelnemers van Lavendel destilleren die de informatie willen nalezen of mensen die willen weten hoe je Lavendel destilleert, is er nu een boek verschenen. De titel is ‘Lavendel destilleren: over de techniek van het stoomdestilleren, de biosynthese en onderzoek naar Nederlandse Lavendelolie’. Wel 121 pagina’s met info over zeven jaar Lavendel destilleren bij INDEKOPERENKETEL Naast een beschrijving van de techniek en ervaringen op het gebied van stoomdestilleren, zijn er ook beknopt enkele toepassingen gegeven.

Formaat: A5, 121 pagina’s, fullcolor, uitgave in eigen beheer voor INDEKOPERENKETEL 2017. Samenstelling: Henk Ploeger. Bewerking en illustraties: Catharina de Bruin.

Prijs: € 24,50 (exclusief verzendkosten à € 4,- binnen Nederland).

Bestellen kan door een e-mail te sturen naar indekoperenketel@gmail.com of bij Producten

 

 

 

Ik heb jullie boek lavendel destilleren ontvangen en ben er erg blij mee – er staan veel wetenswaardigheden in !! Ik ben zelf ondertussen aan de slag gegaan met mijn destilleerketel en ik heb al wat lavendelolie en hydrolaat gemaakt. ~ Esther

Wat een indrukwekkend stuk werk heb je afgeleverd met deze syllabus, echt fantastisch! Ik hou erg van lezen en uitpluizen en ben heel blij met dit naslagwerk! ~ Esther


Lavendel destilleren in het Amsterdamse Bos

by Henk Ploeger
Lavender fields van William Speakman

Een tijdje geleden ben ik gevraagd om een aantal workshops te geven tijdens de kunstmanifestatie Cure Park in het Amsterdamse Bos. Cure Park is een eigentijds kuuroord dat van 4 juni 2017 t/m 16 juli 2017 neerstrijkt in het Amsterdamse Bos. Met het Bostheater als centrum brengt Cure Park meer dan 30 kunstenaars, makers en denkers samen met publiek rondom het thema zorg, voor onszelf, de ander en de omgeving.

Lavandula angustifolia en L. stoechas in Lavender fields

Ik ben op de uitnodiging in gegaan omdat het thema mij aansprak en het inspirerend vond om workshops te geven in een kunstwerk met als titel ´Lavender fields´.

Het kunstwerk bestond uit een tent en een aangrenzend lavendelveldje. William Speakman, de kunstenaar, had gekozen voor twee soorten lavendel: Lavandula angustifolia en L. stoechas in verschillende variëteiten.

Lavandula stoechas

De lavendel stond nog volop in bloei, wat te merken was aan de vele bijen, hommels en vlinders die zich in het lavendelveldje ophielden. 

Om een workshop te geven waarbij ook de techniek van het stoomdestilleren zichtbaar werd gemaakt heb ik mijn kleinste destilleerapparaat meegenomen. Met dit apparaat is het mogelijk om 100 mL kruiden te destilleren. Ik heb gedroogde Lavandinbloemen gebruikt waarmee het mogelijk is om na de destillatie een klein beetje etherische olie zichtbaar te maken. De geur is geen probleem, omdat ik geen koeler gebruikt heb en er zodoende veel stoom en aromatische stoffen konden ontsnappen.

Uitleg over de stoomdestillatie

In een park zonder stromend water en electriciteit vergde dat wel de nodige voorbereiding en improvisatie. Dat maakte de twee workshops die ik gegeven heb ook bijzonder.

De ´demotafel´

Ik heb de deelnemers aan de workshop in het lavendelveldje uitleg kunnen geven over hoe en waar de lavendelplanten de etherische olie produceren.

En een werkende stoomdestillatie van lavandinbloemen kunnen laten zien en vooral ruiken!

Catharina en ik vonden het een geweldige ervaring om twee workshops te mogen doen op zo’n inspirerende plek! De combinatie van het lavendelveld met de vele insecten en het laten zien en ruiken van de stoomdestillatie was perfect.

De enthousiaste workshopdeelnemers maakten het plaatje compleet.


Een zomer vol Lavandin

by Catharina de Bruin

Ook dit jaar hebben we weer een aantal workshops ‘Lavendel destilleren’ gehouden. We vinden het hardstikke leuk om deze workshops te houden. Elke keer zijn we weer verbaasd over de veelzijdigheid van deze plant en de mensen die lavendel heerlijk vinden ruiken. Daar gaan de workshops ook over: vooral ruiken, voelen en zelfs proeven van de lavandin.

Voor deze workshops gebruiken we Lavandin hybrida. Ze is biologisch en gecertificeerd door de teler. De gedroogde bloemen komen uit Mévouillon in Frankrijk. Dat is een streek waar veel lavendelvelden zijn aan de voet van de Mont Ventoux. Je kan erover lezen in dit boek Lavendel: op het land en in huis, tuin en keuken / tekst Anne Simonet – Avril, foto’s Sophie Boussahba

lavendel op het land simonet

Henk geeft uitleg over de techniek van het stoomdestilleren, een stukje biochemie – waar maakt de plant olie, een aantal toepassingen en waar je op moet letten als je etherische olie koopt.  We doen een geursessie met verschillende soorten olie. Een behoorlijk gevuld programma bij elkaar. Tussendoor hebben we verse kruidenthee met zelfgemaakte aardbeienkwarktaart erbij.

workshop 002

 

workshop 003 workshop 004 workshop 002 workshop 002 workshop 003 workshop 004 workshop 005 workshop 007 workshop 006 workshop 004 (1) workshop 003 workshop 006

De workshops zijn snel volgeboekt. De deelnemers komen van Hengelo en Haarlem tot aan Lokeren en Antwerpen. Lees hier een aantal reacties die we kregen na afloop:

Beste Henk en Catharina,

Het is al weer meer dan een week geleden dat ik mocht genieten van de workshop lavendeldestilleren. Mooi om mee te maken, mooi om gezien te hebben.
Het proces op zich, maar ook je de deskundige achtergrond informatie, daarbij de bezieling vanuit je beroep. Het was een verre tocht, maar meer dan de moeite waard.  [ …. ]
Nomaals, het was TOP!! Dankjewel!!  Ik blijf jullie volgen. Groet M

 

 

Hallo Henk en Catharina,

Ik vond het een heel geslaagde workshop. Alles werd duidelijk en heel enthousiast uitgelegd. De sfeer was ook heerlijk ontspannen, waarbij de lavendel misschien ook wel heeft bijgedragen. En dan nu nog zo’n uitgebreide syllabus. Fijn, kan ik ook alles nog eens rustig doorlezen!

Ik moet eerlijk bekennen dat ik de lavendelolie toch al op een geursteentje heb gebruikt in onze slaapkamer. De nacht ervoor hadden we nogal last gehad van ontzettend irritante muggen, maar deze zaterdagnacht niet meer. Ik heb ook heerlijk diep, vast en lang geslapen, heerlijk. Mijn partner vond me gisteren overdag ook nog super ontspannen. [ … ]

Met vriendelijke groet, H.

 

 

Goedemorgen Henk en Catharina,

 

Heel veel dank voor de geweldige middag. En de reader! Kijk hier heb ik nu wat aan.
Jullie workshop zit goed in elkaar, informatief en duidelijk en vooral integer.
Fijn ook dat jullie aan nazorg doen, want ik zal vast nog vragen hebben.

Fijne dag nog,
C.

Lees ook het blog wat Nicole Van Beek heeft geschreven over haar ervaring: http://idunagezondgenieten.be/lavandin-destilleren/
Nicole heeft twee recepten van lavandin olie en twee recepten voor lavandin hydrolaat erbij gedaan.

Bekijk het foto album op facebook voor de foto’s van Nicole Van Beek. Dank je, Nicole.

Catharina lavandin

We hebben lavandin olie en hydrolaat gemaakt en als je die wilt kopen, kan dat via de webwinkel.
We hopen dat veel mensen deze fijne, mooie lavandin olie gaan gebruiken en ervan genieten.

recept met lavandin provence


WORKSHOPS IN 2016

by Henk Ploeger
LAVENDEL WORKSHOP
Zaterdag 9 juli, dinsdag 23 augustus en  zaterdag 27 augustus 2016
van 13:00 uur tot 17:00 uur
Maximaal 12 deelnemers. Prijs:  € 55,-

Inclusief koffie/thee met wat lekkers, materialen en online documentatie.

contact en info: indekoperenketel@gmail.com

Deze workshop is dan ook geschikt voor mensen die zelf willen gaan destilleren en/of interesse hebben of bezig zijn met aromatherapie. Als je wil weten hoe een deelnemer vorig jaar de workshop heeft ervaren klik dan op onderstaande link: http://huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl/2014/07/c-workshop-destilleren.html
lavendelworkshops2016

 

LAVENDEL (DECORATIE) WORKSHOP

juli 2016
van 13:00 uur tot 17:00 uur
Maximaal 12 deelnemers. Prijs:  € 55,-

Inclusief koffie/thee met wat lekkers, alle materialen en online documentatie.

contact en info: indekoperenketel@gmail.com

Zoals je kan lezen is deze workshop speciaal samengesteld voor mensen die het leuk vinden om te zien hoe lavandelolie gemaakt wordt en bovendien onder deskundige leiding een lavendeldecoraties leren maken.

Tijdens deze workshop gaan we Franse lavandin destilleren krijg je een korte uitleg over de techniek van de stoomdestillatie en houden we een geursessie met diverse soorten lavendel. Daarnaast is er veel tijd om zelf aan de slag te gaan met het maken van een lavendeldecoratie. Hiervoor heb ik Tineke van den Boer van Tineke’s decoraties gevraagd. Zij heeft ruime ervaring met het geven van workshops groendecoraties

 

 

 

WORKSHOP ZELF AROMATISCHE KRUIDEN VERWERKEN

op vrijdag 5 augustus en zaterdag 6 augustus 2016 van 13 uur tot ongeveer 17 uur.

Wij zien snoeiafval van aromatische planten als waardevolle grondstof om olie en hydrolaat te maken. Met veel toepassingen, bijvoorbeeld voor zeep maken of medicinale werking.

Deze middagworkshop is dan ook speciaal opgezet voor mensen die van aromatische planten uit hun tuin of permacultuurproject op kleine schaal etherische olie willen maken. Tijdens de workshop kan je kennis maken met oogsten, verwerken en stoomdestilleren voor olie en hydrolaat van aromatische planten en kruiden.

We leren de cursisten om met simpele huis- tuin- en-keuken middelen planten te gaan stoomdestilleren, een techniek om op een zuivere manier olie te winnen. Ook komen andere winningsmethodes zoals enfleureren, macereren en extraheren aan bod. Er is veel ruimte om vragen te stellen en uit te wisselen.

Prijs:                        € 25,- inclusief koffie en thee.
Aantal deelnemers:     minimaal 6, maximaal 10.
Zelf meenemen:         vers geplukte kruiden en glazen potje of flesje voor hydrolaat

Aanmelden: via het formulier op de website www.indekoperenketel.nl of mail naar indekoperenketel@gmail.com

Scannen0003

 

 

MEEWERKDAGEN LARIKS

Zaterdag 28 mei en zondag 29 mei. Van 10:00 uur tot 16:00 uur.
Door het koude voorjaar kan, naar verwachting, het oogsten van de lariks pas eind mei plaatsvinden.
Dan is de groei van de jonge takken en twijgen op zijn hoogtepunt. Er zijn warmere dagen nodig voor de bomen. Zo wordt de beste opbrengst van lariks olie en hydrolaat verwacht.

In de ochtend gaan we in het Chaamse bos lariks takken halen. We lopen vanaf de werkplaats naar het bos, dat is ongeveer 1 km lopen.
Rond het middaguur gaat in de destilleerwerkplaats de ketel aan. Van de lariks maken we door stoomdestillatie lariksolie en larikshydrolaat.

Wil je erbij zijn?

Wil je meedoen met het oogsten van de lariks in het bos? Wil je helpen met hakselen en de ketel vullen? Je bent van harte welkom op deze leerzame, inspirerende en vooral gezellige meewerkdagen.

Wees er snel bij, want er zijn een beperkt aantal plaatsen.
Je kan zaterdag of zondag of beide dagen komen.
Belangrijk: wel eerst aanmelden door een mail te sturen naar indekoperenketel@gmail.com

Organisatie en contact

Koffie en thee met wat lekkers worden verzorgd,
Neem zelf een boterhammetje mee en werkhandschoenen.
Bijdrage: donatie, geef wat het je waard is, niet gratis.

meewerkdagen lariks destilleren 2016 webbanner (1)

We zien er naar uit je te ontmoeten,
Henk Ploeger & Catharina de Bruin

activiteiten 2016 (1)

 

 


Lavendelolie uit droogboeketten

by Henk Ploeger
http://www.partyhoevedegeer.nl/

Van twee workshopdeelnemers kreeg ik het aanbod om een aantal zakken gedroogde lavendel op te halen. Deze lavendelboeketten waren nog afkomstig van lavendelboerderij Viva Lavandula waar ik in 2010 lavandin had geplukt. Het was dus uit Nederland afkomstige lavendel. Ik was eigenlijk ook wel benieuwd hoeveel lavendelolie je nog uit droogboeketten kunt halen.

Viva Lavandula juli 2010

Het was wel duidelijk dat het om gedroogde Lavandula angustifolia ging, maar welke variatie was niet meer te achterhalen. Voor deze gelegenheid had ik een workshop op maat georganiseerd waarbij de deelnemer aan de workshop voor het vervoer zorgde van en naar het ophaaladres in de buurt van Roermond.

stoomdestillatieopstelling met externe stoomgenerator

Tot een deel van de inboedel van Viva Lavandula die de mensen hadden overgenomen hoorde een glazen stoomdestillatie opstelling met een externe stoomgenerator (autoclaaf). Heel geschikt voor demonstratie-doeleinden.

De droogboeketten waren de afgelopen 2 jaar opgeslagen geweest in een grote puinzak en hadden al de nodige geur afgegeven. Vroeg vertrokken konden we in de destilleerwerkplaats rond 1 uur in de middag starten met de destillatie van een deel van de lavendelboeketten.

Voor het scheiden van de etherische olie van het hydrolaat heb ik gebruik gemaakt van een florentijnse vaas.

Forentijnse vaas

Na anderhalf uur destilleren ben ik gestopt omdat er zich zichtbaar geen etherische olie meer vormde in de florentijnse vaas. Ik had in totaal plm 18 mL lavendelolie uit de droogboeketten kunnen destilleren.

Dat is voor lavendel niet zo gek veel. Om de opbrengst te verhogen en meer lavendel tegelijkertijd te kunnen destilleren heb ik later in de week de houtige stelen van de boeketten afgeknipt.

Ik hield zo in totaal 4 klapkratten over van de gedroogde lavendel. Dit volume past precies in mijn destilleerketel die een capaciteit van 75 Liter heeft. Ik heb de inhoud van de kratten van tevoren gewogen en noteerde een gewicht van 6 kg.

top van de destilleerketel

Ik heb deze keer 2 uur gedestilleerd om er absoluut zeker van te zijn dat ik alle etherische olie uit de gedroogde lavendel had gehaald. Het resultaat was plm 36 mL heerlijk geurende lavendelolie.

opbrengst lavendelolie van de tweede destillatie

Als ik deze opbrengst vergelijk met bijvoorbeeld de Chaamse lavendel (L.angustifolia var. little Lady) die ik in 2013 heb gedestilleerd waar ik uit 20-24 kg kort gedroogde lavendel plm 200 mL etherische olie haalde. Dat uiteindelijk neer op een opbrengst van 1% van het plukgewicht. Het gewicht van geplukte lavendel (top met bloemen), is mijn ervaring, neemt na een aantal dagen goed gedroogd te zijn 25% in massa af.

Lavendeloogst Chaam 2013

Stel dat de lavendelboeketten nog verder ingedroogd zijn dan zou de 6 kg die ik gedestilleerd heb staan voor 30 kg plukgewicht. De 36 mL olie zou dan overeenkomen met een opbrengst van 0,12%.

Rekening houdend met variabelen die van invloed kunnen zijn op de olieproductie zoals soort (variatie van L.angustifolia in dit geval), het weer voorafgaand aan de oogst van de lavendel etc. kan je stellen dat gedroogde lavendel na een paar jaar veel van haar etherische olie verliest.


Destillatiedag bij de Levensboom 1: BIO Lavandin olie

by Henk Ploeger

Madeleine heeft een centrum voor Complementaire zorg De Levensboom die gevestigd is in Wernhout NB. Ze heeft heel veel ervaring en kennis in het toepassen van etherische olie en hydrolaten in de zorg, en heeft hierover een handboek geschreven voor de professional in de complementaire zorg. Het boek heet Complementaire zorg in de palliatieve zorgverlening. 

Madeleine Knapp Hayes had mij begin dit jaar gevraagd om aan een destillatiedag mee te werken.

Het eerste deel van de destillatiedag van afgelopen zaterdag heb ik samen met Catharina verzorgd. Tijdens het tweede deel heeft Madeleine de cursisten kennis laten maken (vooral het ruiken) met etherische oliën die door CO2 extractie zijn gemaakt. We zijn gestart met de destillatie van bio Lavandin uit Mevouillon (Frankrijk) We hebben hiervoor een koperen alambiek van 20 Liter gebruikt.

Uitleg over het stoomdestilleren met een alambiek

In de alambiek was plek voor 900 gram gedroogde lavandin.

Foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Na het afplakken met aluminiumtape, om de ketel stoomdicht te maken, kon de destillatie beginnen. Ik had het water in de destilleerketel al voorverwarmd dus het duurde niet lang voordat de eerste druppels destillaat uit de koelemmer kwamen.

Voor het opvangen en scheiden van de olie en het hydrolaat heb ik gebruik gemaakt van een florentijnse vaas.

foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Het destilleerproces werd met veel belangstelling door de cursisten bekeken en gefotografeerd.

Tijdens de 2 uur durende destillatie heeft Catharina het proces in de gaten gehouden, zodat ik met de cursisten het ochtendprogramma kon afmaken.

GEURSESSIE  foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

In dat programma heb ik de cursisten via een geursessie verschillen en overeenkomsten van verschillende etherische oliën laten ruiken. Dat de deelneemsters aan deze destillatiedag goed bekend waren met etherische oliën bleek al snel omdat ze de synthetische lavendelolie onmiddellijk herkenden aan de ´vlakke´ geur. De zaal zat vol met geoefende neuzen!

Opbrengst lavandin etherischeolie

Al heel snel tijdens het destilleren werd de olie donkerder dan de normale gele kleur van lavandinolie. Aan het einde van de destillatie hield ik een amberkleurige olie over. Of dat te maken heeft met het destilleren in een koperen destilleerketel moet ik nog uitzoeken. Wel weet ik dat als je tijm in koper destilleert dat de olie een rode kleur krijgt.

De totale opbrengst was plm 70 mL zodat alle deelneemsters na afloop van de destillatiedag een flesje verse lavandinolie mee naar huis konden nemen. De etherische olie moet nog wel een maand rijpen voordat het op geur is.

 


Workshop lavandin destilleren

by Henk Ploeger
Voor het vierde jaar alweer organiseer ik workshops lavendeldestilleren. Dit jaar heb ik gebruik gemaakt van gedroogde lavandinbloemen voor de stoomdestillatie.

bloeiende lavandin bij kwekerij Viva lavendula

Ik heb de ketel gevuld met ruim 3 kg lavandinbloemen om voldoende olie te destilleren om de deelnemers aan de workshop allemaal een flesje olie mee naar huis te kunnen laten nemen. Lavandin, Lavandula x intermedia, is een cultivar die gekruist is om een hoge opbrengst aan olie te geven. Dat kan oplopen tot zo’n 3%, terwijl de olieopbrengst bij Lavandula angustifolia onder gunstige omstandigheden maximaal 1% haalt.
Ook is de samenstelling van de olie anders dan die van L.angustifolie.

florentijnse vaas

Tijdens de destillatie heb ik weer gebruik gemaakt van een florentijnse vaas. Wat opviel was dat er bij de start van de destillatie al heel veel olie meekwam. De workshopdeelnemers en ik waren enthousiast.

Naast uitleg van de techniek van het stoomdestilleren krijgen ze ook veel te horen over de lavendel zelf.
Bijvoorbeeld hoe en waar de plant de etherische olie aanmaakt. Maar omdat je stoomdestilleren eigenlijk ook met je neus doet we tijdens de workshop ook een aantal geursessies.

Ook heb ik de deelnemers op verschillende tijdstippen tijdens de destillatie laten ruiken aan het destillaat.

De hoeveelheid olie die tijdens de destillatie van de lavandin overkwam was zoveel dat ik halverwege moest stoppen om de florentijnse vaas over te gieten in een scheitrechter.

hydrolaat schenken in de florentijnse vaas

De destillatietijd was ook korter, namelijk ongeveer anderhalf uur. In totaal is er tijdens deze workshopmiddag 270 mL lavandinolie gemaakt. Ruim voldoende om de workshopdeelnemers een flesje mee naar huis te geven!

Lavandinolie

De vraag aan de deelnemers wat ze van de workshop vonden, leverde de volgende reacties op:

“Leuk om gezien te hebben”
“Proces gezien, toch anders als je met je neus erbij staat”
“Informatief, nu weet ik hoe het in elkaar zit”
“Heel blij, beinvloed door de geur, heel veel geleerd, mooie ervaring”
“Heel leerzaam, interessant en leuk”
“Praktisch verhaal, heel duidelijk, benieuwd naar de syllabus”

deelnemers workshop lavendeldestilleren 12 juli 2014

Kortom het was voor de deelnemers, voor mij en Catharina een geslaagde workshopmiddag.
Wil je nog meer lezen over deze workshop, Chantal een deelneemster heeft op haar weblog huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl een uitgebreid artikel geschreven over deze middag  http://huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl/2014/07/c-workshop-destilleren.html


Lavendelworkshop en opbrengst lavendeloogst 2013

by Henk Ploeger
florentijnse vaas met hydrolaat en lavendelolie

Afgelopen zaterdag gaf ik al weer de laatste lavendelworkshop van het jaar. Alle lavendel die ik begin juli met hulp van vrijwilligers had geoogst in Chaam is nu gedestilleerd.

Lavendeloogst in Chaam juli 2013

Tijdens de workshop heb ik uit 15 kg, het oorspronkelijke gewicht van de versgeplukte lavendel, 130 mL etherische olie kunnen destilleren. Ik heb de deelnemers aan de workshop gevraagd om tijdens de destillatie op verschillende tijdstippen te ruiken aan het destillaat.

Destillaat druppelt uit de koelemmer

Dit was het resultaat:
Begin van de destillatie:  harsachtig, muf
Na één uur destilleren:    schoonmaakachtig
Na ongeveer 2 uur:        mentholachtig
Einde van de destillatie:  lavendelachtig

Schema stoomdestillatie

Na afloop van de workshop heb ik de deelnemers om hun reactie gevraagd. Dit waren hun reacties op de workshop:
Heel erg boeiend en interessant.”
“Ik vind het chemische aspect heel erg leuk”
“Heel leuke aanvulling op cursus ‘bloesemtherapie’
“Ik wilde graag een destillatie zien. Nu is te zien hoe het in het echt gebeurd”

Opbrengst lavendelolie van één destillatie

Na de workshop had ik een overzicht van de totale hoeveelheid olie die ik uit de lavendeloogst heb kunnen halen. Van de in totaal 120 kg vers geplukte lavendel heb ik 1110 mL etherische olie kunnen destilleren. Omgerekend is dat een opbrengst van 0,925%. Een veel hogere opbrengst dan de 0,8% van vorig jaar!!!
Ik ben dan ook erg benieuwd over er verschillen zijn in de samenstelling  tussen de olie van 2012 en 2013.