Drentse Salie in de ketel

by Catharina de Bruin

Tijdens de Open Dag op zaterdag 17 juni hadden we iets unieks voorbereid! Want op vrijdagmiddag kwam Ben zelfgeplukte verse kruiden brengen naar INDEKOPERENKETEL. Hij is Warmonderhof-stagiair bij BelleMarie in Ruinerwold. Ben en Catharina hebben de Tijm uitgespreid in de droogbakken in de destilleerwerkplaats om op een later moment te gaan destilleren. Zo voorkom je dat het snoeiafval van de aromatische biologisch-dynamische keukenkruiden gaat schimmelen.

Ben en Moni, onze gasten op de Open Dag

Ben had de Tijm en Salie verpakt in een tweepersoons dekbedovertrek. Zo konden de kruiden prima vervoert worden met de camper van Ruinerwold naar Gilze.

Ben stond een poosje geleden bij BelleMarie naar de bedden met Salie en Tijm te kijken en zich af te vragen of er niet iets te maken valt van snoeiafval. Jazeker, etherische olie en hydrolaat van biologisch-dynamische kruiden uit Nederland is een vrij zeldzaam product. Daarom vonden Henk en Catharina het ook geweldig dat Ben van BelleMarie ons heeft gevonden en benaderd. Deze kruiden destilleren is een geslaagd experiment gebleken.

Ben helpt de ketel vullen

De Salie ging op de Open Dag meteen in de ochtend de ketel in. Ondertussen vertelde Henk over de techniek van het stoomdestilleren en de verschillende destilleeropstellingen die te bezichtigen waren. Welke maat ketel heb je nodig als je wilt gaan destilleren? Dat is helemaal afhankelijk van de aanvoer van de plantaardige reststroom waarover je kunt beschikken.

Het plukgewicht van de bloeiende Salie was 30 kilo, waarvoor bij benadering ongeveer 100 vierkante meter aan Salie is geplukt met de hand. De Salie wordt zo vers mogelijk gedestilleerd in onze destilleerwerkplaats.

Catharina is aan het pipetteren

Salie olie en Saliehydrolaat kunnen zowel culinair als voor de gezondheid gebruikt worden. Salie werkt laxerend, maakt dorstig, is een afrodisiacum. Salie wordt samen met Tijm toegepast bij keelpijn. Ook andere producten van INDEKOPERENKETEL vonden gretig aftrek bij de bezoekers en buren die op de verschillende krantenberichten waren afgekomen. Lees hier het artikel uit BN de Stem van vrijdag 17 juni ‘ over INDEKOPERENKETEL.

 

Moni heeft thee met een takje verse Salie

Wat dacht je van een Salievoetenbad? Dat hebben we ook meteen uitgeprobeerd. Even relaxen na de lunch.

Na de destillatie wordt het destillaat afgetapt en de etherische olie en hydrolaat van elkaar gescheiden. Henk, de destillateur, was niet ontevreden over de opbrengst aan olie en hydrolaat. Met deze destillatie hebben we meer dan 50 mL aan etherische Salie olie van biologisch-dynamische oorsprong geproduceerd.

Meer filmpjes van het Salie destilleren staan op het youtube-kanaal van INDEKOPERENKETEL.

Met dank aan Ben voor de filmpjes. Video: Ben Mendes

Henk is niet ontevreden over de opbrengst aan etherische olie van bloeiende Salie

 


Destillatie van verse Saliebladeren

by Henk Ploeger
Salvia Officinalis afbeelding: wikipedia

Twee maanden geleden kreeg ik het verzoek om saliebladeren te destilleren voor een promovendus van de universiteit van Wageningen. Voor het onderzoek naar de mogelijkheden van het maken van bioplastics van plant monoterpenen was tot nog toe voor het destilleren gebruikgemaakt van een laboratoriumopstelling met een kleine capaciteit. Er was behoefte aan het destilleren van een grotere hoeveelheid, vandaar het verzoek aan indekoperenketel.

vers geplukte saliebladeren

De afgelopen twee maanden waren genoeg tijd om in de kas in Wageningen voldoende salieplanten te laten groeien om onze ketel twee keer mee te vullen.

Afgelopen zaterdagochtend zijn de saliebladeren geplukt in de kas en naar de destilleerwerkplaats gebracht om te destilleren. Verse saliebladeren waardoor naast de olie ook het hydrolaat geschikt is. Wat gelijk opviel bij het aanraken van de bladeren was een frisse zoete geur. In het aromecum aromatherapie van absint tot zilverspar, geschreven door Drs Harmen Rijpkema, wordt de geur als volgt omschreven:

De geur is krachtig, fris en kruidig met een ondertoon van kamfer

destilleerketel gevuld met saliebladeren

Om een idee van de opbengst te krijgen hebben we bij de twee destillaties die we hebben uitgevoerd de bladeren voor ze de ketel in gingen eerst gewogen. Bij de eerste destillatie hebben we 8,6 Kg bladeren gebruikt en bij de tweede destillatie 7,7 Kg.

Het aansluiten van de destilleerketel op de koelemmer

Theoretisch zou het mogelijk moeten zijn om een opbrengst van 1-2% te halen. Van de onderzoekers uit Wageningen begreep ik dat deze waarden tijdens het onderzoek niet werden gehaald. Hangt ook heel erg af van groeiomstandigheden, zonlicht en nog een aantal andere factoren. Voor het scheiden van het hydrolaat en de etherische olie heb ik dan ook gekozen voor een scheitrechter om het verlies aan olie zo min mogelijk te houden.

hydrolaat aftappen tijdens de destillatie

 

Als destillatietijd hebben we 1 uur aangehouden. Na de twee (stoom)destillaties en 4 uur later hadden we een opbrengst van plm 20 mL salieolie. Dat is een opbrengst van ongeveer (dichtheid van de olie is niet meegerekend) 0,12%.

salie etherische olie
Het afgetapte hydrolaat, ongeveer 5,5 Liter, hebben we verzameld in een aantal flessen.
De onderzoekers van Wageningen universteit waren dik tevreden met de opbrengst en zullen de etherische olie op samenstelling gaan onderzoeken en gebruiken voor het verdere onderzoek.
De resultaten van een dagje destilleren!
Voor mij was dit een unieke ervaring om op deze manier een bijdrage te kunnen leveren aan wetenschappelijk onderzoek naar de toepassingmogelijkheden van etherische olie. Hoe meer hoe beter zou ik zo zeggen!