Analyse van tijmolie

by Henk Ploeger

Een aantal etherische oliën die ik de afgelopen tijd heb gemaakt heb ik laten analyseren op de samenstelling. Zo ook de keukentijm (Thymus vulgaris ‘Compactus’) en de sinaasappeltijm (Thymus vulgaris ‘Orange”). Vooral de samenstelling van de laatste olie leek mij nogal interessant.

Sinaasappeltijm etherische olie

Tijmolie kan in verschillende chemotypes worden ingedeeld, afhankelijk van de inhoudstoffen. De volgende defenitie van chemotype is te lezen op wikipedia:

Verschillende chemotypes van één plantensoort leveren anders samengestelde etherische oliën op, met daarbij horende verschillen in eigenschappen en toepassingsmogelijkheden. Uiterlijk zijn er nauwelijks verschillen in de morfologie van chemotypes, enkel hun chemisch fenotype verschilt. Bij het gebruik van deze oliën, in de aromatherapie en parfumerie vooral, is de kennis van het chemotype van groot belang.
bloeiende Thymus vulgaris  foto: wikipedia

Op internet vond ik een interessant artikel over chemotypen van tijmolie. http://www.revuevitiarbohorti.ch/artikel/2009_06_f_441.pdf  In dit artikel worden 7 chemotypes van tijm genoemd.

Chemo types van Thymus vulgaris
Thymol:       het meest voorkomende chemotype
Carvacrol: gebieden van extreme hitte en droogte
Linalol:        in het vochtige middengebergte
Geraniol:     aangepast aan hoogte omstandigheden
Sabinene hydraat of
Thuyanol: intermediar tussen linalol en geraniol
para Cymeen of α Terpineol: voorloper van de biosynthese van carvacrol en thymol
1,8 Cineol:  Bekend in Spanje en recent geïsoleerd in het Zuid Frankrijk

De stof waar het chemotype naar is vernoemd zit in een hoog percentage in de etherische olie.

sinaasappeltijm etherisch eolie

De analyse van de twee soorten tijmolie die ik deze zomer heb gemaakt gaf de volgende samenstelling te zien

THYMUS COMPACTUS BIO
BATCH N° SD 19-06-2016

     
Peak
RT (min)
Component
name
%
Norm (%)
Allergens
(%)
19
20,1
g-TERPINENE
11,18
 
 
23
21,6
p-CYMENE
6,92
 
 
41
39,4
LINALOOL
2,37
 
2,37
50
43,3
b-CARYOPHYLLENE
3,19
 
 
102
75,2
THYMOL
60,41
 
105
76,5
CARVACROL
2,67
 
TOTAL
99,99
2,73
                                THYMUS VULGARIS “ORANGE” BATCH N° SD 21-07-2016 
     

 

Peak
RT (min)
Component
name
%
Norm (%)
Allergèns
(%)
21
19,9
g-TERPINENE
10,64
 
 
26
21,3
p-CYMENE
3,45
 
 
41
39,2
LINALOOL
16,87
 
16,87
50
42,9
b-CARYOPHYLLENE
2,83
 
 
63
48,9
TERPENYL ACETATE
17,28
 
 
64
48,9
a-TERPINEOL
6,44
 
 
92
74,8
THYMOL
18,16
 
 
95
76,3
CARVACROL
9,15
 
 
TOTAL
99,97
19,12

Ik heb de grafiek van het Zwitserse onderzoek gebruikt om deze analyseresultaten te kunnen interpreteren. Hiervoor heb ik twee kolommen toegevoegd: 8 (T.vulgaris ´comptactus´) en 9 (T. vulgaris ´Orange`).

 

Toch blijkt het lastiger dan gedacht, omdat er ongetwijfeld meer verschillende inhoudstoffen in de Zwiterse en Franse tijm zitten dan in de grafiek is weergegeven. Daarom komt de staafdiagram van de keukentijm en sinaasappeltijm niet tot de volledige 100%.
variëteit
bedrijf
Chemo-type
1
´Varico
Hybride
(CH)
MediSeeds
(CH)
Thymol
2
´Varico
Hybride
(CH)
MediSeeds
(CH)
Thymol
3
´Deutscher
Winter Blosem´
Populatie
(D)
Biosem
(CH)
Thymol
4
´Deutscher
Winter UFA´
Populatie
(D)
Fenaco
(CH)
Thymol
5
´L2´
Hybride
(F)
Iteipmai
(F)
Linalol
6
´122´
Hybride
(F)
Iteipmai
(F)
Thymol /
Carvacrol
7
´147´
Hybride
(F)
Iteipmai
(F)
Carvacrol
8
keukentijm
Cultivar
(NL)
Puur
Aroma
Thymol
9
sinaasappeltijm
Cultivar
(NL)
Puur
Aroma
?

De nummers 1 tot en met 4 uit het onderzoek behoren duidelijk tot het Chemo Type Thymol. Nummer 5 heeft een hoog linalol-gehalte en is daardoor ook als zodanig geclassificeerd als CT linalol. Nummer 6 in de tabel is een gecombineerde CT, namelijk Thymol-Carvacrol, en nummer 7 is overduidelijk een CT Carvacrol.

 

De eigen tijm etherische olie die we gemaakt hebben van Thymus vulgaris ‘Compactus” (8) is door het hoge gehalte Thymol duidelijk te karakteriseren als CT Thymol. Bij de Thymus vulgaris ‘Orange’ (Sinaasappeltijm) is dat een stuk moeilijker vast te stellen.
Wat allereerst opvalt is dat deze olie geen noemenswaardige hoeveelheden limoneen bevat, een hoofdbestanddeel van sinaasappel etherische olie. Omdat er in de olie geen stof in een percentage van boven de 20% zit, is het chemotype moeilijk vast te stellen. CT thymol/ linalol terpenylacetaat?
Los van het vaststellen van het Chemo Type is het denk ik misschien wel belangrijker dat we de inhoudstoffen en de percentages kennen in verband met de gebruiksmogelijkheden van deze bijzondere olie!