Waarom ik deze lavandin zo mooi vind is omdat er ook veel dieren op af komen. Vlinders, verschillende bijen, motjes in de avond, en hier in Egmond aan Zee ook de kolibrievlinder. De kolibrievlinder zit er het liefst op als het windstil is en meestal aan het eind van de dag.

Bij de bijen valt mij op dat als de eerste bloemen uitkomen dat eerst de verschillende hommelsoorten voedsel zoeken in de bloemen en een paar weken later zie ik de honingbijen ook verschijnen, alsof de hommels eerst ruimte moeten maken zodat de honingbij er ook bij kan, gokje hoor.

Imker worden is ook een wens van mij dus dat ga ik dan ook eens uitzoeken. ” – Met een groet uit Egmond aan Zee van Sara

Sara en haar moeder hadden zich al in januari opgegeven om de workshop Lavendel destilleren van INDEKOPERENKETEL te doen. Zij hadden Henk laten weten dat ze graag hun eigen geoogste en gedroogde lavandin wilde meenemen om tijdens de workshop te destilleren.

Eind juli was het eindelijk zover: de workshop Lavendel destilleren. Henk en Catharina zijn altijd in voor een experiment en we waren heel benieuwd naar de lavandin uit Alkmaar. De lavandin was goed verpakt in een puinzak en Henk heeft de zak gewogen.

Het was drie kilo gedroogde lavandinbloemen: een prima hoeveelheid om in de workshop te gebruiken. Hoewel dit de oogst was uit het jaar 2016 en dus al vier jaar oud, rook het goed zoals je zou verwachten, maar toch wat minder sterk.

Sara is begonnen met Lavandula x intermedia ´Grosso´ te stekken die ze in 2011 had meegenomen uit Sault in Zuid-Frankrijk. Stekken is de beste methode om lavandin te vermeerderen.

In Oudorp (bij Alkmaar) bij Strijkmolen C mocht ze een eilandje naast de Hoornsevaart gebruiken van de molenaar. De molen zelf heeft tot 1941 gediend om het overtollige water van de polders, waaronder Geestmerambacht en Heerhogowaard af te malen naar de Schermerboezem.

Sara koos deze bijzondere plek voor haar lavandin: “Geen natte voeten, rondom vol in de zon, kalkrijk, ruimte, stevige aarde die niet te rijk is. We hebben de lavandin beschermt tegen de koude Hollandse oostenwind in het voorjaar door een heg van natuurlijke materialen te maken. “

Het stukje land is door Sara zorgvuldig gezeefd om de aarde van kweekgras en heermoes te ontdoen. Het ligt bovenop puin, stukken stenen, gebroken dakpannen, stukjes serviesgoed en ook nog van die zeventiende-eeuwse pijpenkoppen. Plus het feit dat het naar de zijkanten afloopt, maakt dat de grond dus een zeer goede ontwatering heeft en de lavandin geen natte voeten krijgt. De ochtenddauw zorgt voor een vochtig polderlandschap.

Sara en haar moeder: “Het bleek een toplocatie te zijn voor de lavandin, en na een jaar zagen we al dat de lavandin veel sneller ging groeien dan wij dachten”.

Lavandin destilleren

Tijdens de workshop Lavendel destilleren bleek de lavandin een prachtige etherische olie te geven. We destilleren tot we alle aromatische stoffen uit de plant hebben gehaald.

Catharina gokte dat er toch wel 150 mL lavandin etherische olie uit zou kunnen komen. Gezien de ervaringen met de lavandin van de Franse biologische coöperatie die we doorgaans in de workshops destilleren, leek dat haar aannemelijk.

Uiteindelijk hebben we 160 mL etherische olie gedestilleerd en konden alle workshopdeelnemers met een flesje lavandin 100% etherische olie uit Alkmaar naar huis.

De reactie die we kregen per e-mail na de workshop: “Wij hebben ook erg genoten gisteren en zijn een stuk wijzer geworden over dit bijzondere plantje.”

Hoe knip je de stekken

Allereerst met een goede snoeischaar die de stekken knipt, maar niet dichtknijpt. Ideaal zijn stekken die eerst een stukje hout hebben en dan nieuw materiaal. Belangrijk is dat je niet onder het groen knipt van de plant. Zorg dat er wat blad zit en liever nog wat nieuwe uitloop onder waar je knipt.

Daarna snoei ik de hele plant terug in vorm, een soort kappersbeurt is het. Belangrijk is dat je ruim snoeit, maar niet te ruim, om te voorkomen dat er kale takken ontstaan. Met de snoei in het voorjaar knip je vaak ook de eerste minuscule bloemetjes weg. Dat is geen probleem, er komen er heel veel meer voor terug.

Stekken voorbereiden

Direct na het knippen van de stekken selecteer ik de sterkst ogende exemplaren. Per lavendelsoort kan dat behoorlijk verschillend zijn. De foto’s van de stekken op deze pagina zijn van een Provence lavandin. Met lange wat dunnere bladeren. Andere soorten lijken robuuster.

De takken met hout hebben vaak uitlopers die je van het hout af kunt scheuren. Er wordt gezegd dat dat goed werkt. Bij mijn proef afgelopen herfst heb ik van alles in de grond gezet, met hout, zonder hout, afgescheurd van hout, dun, dik, groot, klein. En het sloeg allemaal aan. Althans op het land, direct in de grond onder een schaduwtunnel. In potten waren alle resultaten veel minder goed.

Ik heb ook geëxperimenteerd met groeihormonen om de stekken in te dopen, maar dat bleek in mijn geval geen verschil te maken. Dus daar ben ik mee gestopt.

De lavendelstekken gaan direct in het voorbereide plantenbed.

pH waarde van stekgrond

Stekgrond moet geen voedingsstoffen bevatten, maar over de gewenste pH waarde voor lavendelstekken kon ik niks vinden. De bedden heb ik dit voorjaar voorbereid met de helft aan kalk die ik normaal aan de lavendelplanten geef. Als iemand weet wat de beste pH waarde is voor lavendelstekken, dan hoor ik dat graag.

De lavendelstekken water geven

Stekken in potten vind ik zelf behoorlijk lastig. De grond moet vochtig zijn, maar niet te nat. Als het flink regent staan ze gelijk te nat. En met zon en geen regen al heel snel te droog. De stekken op het land gaf ik in tijden van geen regen om de twee dagen water. Een grotere hoeveelheid grond is een goede buffer voor water, maar ook om te veel water af te voeren.

Schaduwdoek met 70% UV filter

Een schaduwdoek dat wel wat zon doorlaat, maar niet teveel blijkt in mijn geval goed te werken. Ik moet nog zien of de stekken het ook nog leuk vinden in de zomer. De Spaanse zon kan genadeloos zijn in de zomer. De najaarstekken zijn van na de zomer en ook de nieuwe voorjaarsstekken hebben nog geen zomer gezien. Desnoods span ik een dubbel doek.

Ik hoop de najaarsstekken in mei te kunnen uitplanten op hun defintieve plek. En de voorjaarsstekken in het najaar, na een maand of 7. Maar vooral kijk ik hoe ze er uit zien. De sterkeren gaan eerst.

Lavendel vermeerderen: de resultaten

Lavendel vermeerderen ging de eerste keer niet goed, vandaar dat ik in het najaar van 2019 de lavendel volgens drie methoden heb gestekt:

  • in een verwarmde kweekbak binnen;
  • in potten met stekgrond buiten op het terras;
  • en direct in de grond op het land.

Lavendel stekken binnenshuis in een kweekbak

Lavendel vermeerderen met de kweekbak binnen was geen succes. Al heel snel begon het te schimmelen. Ik heb de verwarming uitgezet en de deksels verwijderd, maar de overgebleven stekken vonden het ook toen niks. Van de ca 100 stekken zijn er drie overgebleven.

Die heb ik na een tijdje maar buiten gezet omdat duidelijk was dat ze naar licht hunkerden. Ze werden lang en dun terwijl de buitenexemplaren er een stuk steviger uitzagen. Ik heb ze voorzichtig buiten laten wennen en na een tijdje werden ze ook steviger.

destilleertijd

Mariette stuurde ook een interessant artikel over destilleertijd. Lees hier het wetenschappelijk onderzoek over de destillatietijd van lavendel (pdf-bestand):

Dit artikel is een bewerking van verschillende blogberichten van Mariette van Schaik.

Je kan meer van haar blogberichten lezen op: https://essential.blue/nl/