Een nieuwe destilleerketel van 300 liter

by Henk Ploeger

Maandagochtend vroeg (het vroor nog; kijk maar naar het witte dak van de destilleerwerkplaats) werd mijn nieuwe destilleerketel bezorgd! Best wel spannend om een ketel van een Spaanse fabriek te bestellen zonder hem in het echt gezien te hebben. Vooral of de ketel voldoet aan mijn verwachtingen. Tussen het bestellen en de uiteindelijke levering zat een periode van 6 weken.

 

 

200 kg inclusief verpakkingsmateriaal en pallet voor het vervoer

De rvs destilleerketel van 150 liter die ik nu gebruik, heb ik destijds zelf ontworpen en laten maken. Daardoor had ik een goed beeld van hoe een goed werkende destilleerketel in elkaar hoort te zitten. De nieuwe ketel met een inhoud van 300 liter is volledig van rvs gemaakt en 2,5 meter hoog.

maatvoering van de bestelling van 300 liter destilleerketel

Ook de koelemmer, het rooster in de ketel en verdere alle andere hulpstukken, die nodig zijn voor het destilleren van aromatische planten, zijn gemaakt van rvs.

koelemmer nog in de verpakking

Het was nogal een uitpakwerk: de ketel was erg goed ingepakt om beschadigingen tijdens transport naar Nederland te voorkomen. Maar na ruim een uur had ik een goed beeld van mijn nieuwe aankoop.

Alle onderdelen zijn goed en professioneel afgewerkt. Er moeten nog wel een aantal zaken geregeld worden voordat ik daadwerkelijk kan gaan destilleren met de ketel. Op mijn verzoek heeft de fabriek de ketel aangepast zodat hij ook elektrisch te verwarmen is. Omdat we in de destilleerwerkplaats lokaal opgewekte stroom van Energie Gilze Rijen (zon- en windenergie) gebruiken, maken we met deze ketel ook nog een sprong voorwaarts in het duurzaam produceren van etherische olie en hydrolaat. We gaan dus met deze ketel letterlijk van het gas af!

Om de ketel te vullen met water, plantmateriaal en aan te sluiten op de koelemmer heb ik wel een trap nodig. De hele installatie is met bouten verankerd in de vloer, zodat de ketel niet kan omvallen. De ketel kan naar voren kantelen. Hij is opgehangen in zogenaamde kantelvoeten. Zo is de ketel na de destillatie makkelijk te legen en schoon te spuiten. Dat belooft weer een mooi stookseizoen te worden.

De bedoeling is om de destilleerketel in ieder geval voor het Ketelfeest van zaterdag 21 april aanstaande operationeel te hebben. Op die dag is de officiële start van ons stookseizoen en stellen we de bezoekers in de gelegenheid om een kijkje in onze destilleerwerkplaats te nemen. De uitnodiging verschijnt in de nieuwsbrief. Schrijf je in voor de nieuwsbrief en je krijgt de uitnodiging in je mailbox.

Mocht je interesse hebben om onze destilleerwerkplaats op een ander tijdstip te bezoeken, neem dan contact op via indekoperenketel@gmail.com. Lees hier het verslag van de inloopdag van vorig jaar.


Vragen over de destilleeropstelling aan de destillateur

by Henk Ploeger

Sinds ik ben gaan bloggen in 2010 en later ook via de website informatie deel over de activiteiten van indekoperenketel, krijg ik vrij regelmatig vragen over het (stoom)destilleren van planten. Er is blijkbaar veel interesse om zelf etherische olie te maken uit planten. Naast vragen van particulieren krijg ik ook vragen van studenten en onderwijsinstellingen. Twee voorbeelden hiervan zijn die van twee studenten van de K.U. Leuven en een Chemieleerkracht uit Deinze, ook uit België.

– foto 1-  destilleeropstelling van studenten architectuur K.U. Leuven

Vaak ligt het aan de hoeveelheid gebruikte planten, die niet groot genoeg is.Om etherische olie te maken heb je heel veel plantmateriaal nodig die bovendien nog eens op het juiste moment is geoogst. In beide gevallen leverde het destilleren niet de gewenste hoeveelheid etherische olie op. Aan mij de vraag wat aan de opstelling te verbeteren. Voor de beantwoording is het natuurlijk handig om dat te doen aan de hand van een meegestuurde foto.

De studenten van de K.U. Leuven (foto 1) hadden een snelkookpan gebruikt als destilleerketel en daar de planten en het water in gedaan. Er is bij deze opstelling geen sprake van een stoomdestilleren. De planten worden gekookt in het water; er wordt in feite thee gezet. Om te stoomdestilleren zou je halverwege in de snelkookpan een rooster kunnen aanbrengen. Onder het rooster breng je water aan de kook. Op het rooster leg je het plantenmateriaal neer. De stoom kan dan tijdens het destilleren door de planten heen. De stoom en aromatische stoffen kunnen dan via een aangesloten verbinding naar de koeler toe. Verder is de capaciteit van de pan eigenlijk niet groot genoeg om etherische olie mee te maken. Een grotere pan zou betere resultaten opleveren.

detail van de destilleeropstelling waarbij de planten en water in één pan worden gestopt.

 

– foto 2 – foto: Nancy van Houteghem

Foto 2 is voorbeeld van een klassieke stoomdestillatie opstelling. De stoomgenerator is een aparte kookkolf. Via een buisje komt de stoom in een volgende kolf gevuld met het te destilleren plantenmateriaal. In dit geval gedroogde lavandinbloemen. De stoom en de aromatische stoffen verlaten de kolf via een andere buis naar de koeler. Omdat de stoom in dit geval door maar een klein deel van de lavandin in de kolf kan gaan is de opbrengst aan etherische olie nihil. Of zoals de chemieleerkracht schreef: ‘Na een uur water destilleren, had ik nog maar 1 druppel olie.’ Om wel een goede opbrengst te krijgen heb ik het advies gegeven om een opstelling te bouwen waarbij de stoom door alle lavandinbloemen heen moet.

schematische weergave hoe de stoom niet bij de planten komt

Voor mensen die meer willen weten over het stoomdestilleren van planten geven wij ook dit jaar weer workshops en houden we een aantal inloopdagen in onze destilleerwerkplaats in Gilze NB.

Henk destilleert salie