Etherische olie in gin

by Henk Ploeger

Vorig jaar tijdens de opening van de destilleerwerkplaats in Gilze heb ik de bezoekers een flesje Lavandin-olie meegegeven. Deze etherische olie had ik in 2014 gemaakt van Franse lavandin-bloemen uit Sault.

lavandinolie

Anderhalve maand geleden kreeg ik een mailtje van één van de bezoekers, Pieter Rijneveen, met de vraag of ik nog meer lavandinolie beschikbaar had. Ik heb bij Pieter, die in Dordrecht een branderij/distilleerderij heeft, in 2010 een workshop likeurstoken gevolgd.

Tot mijn verrassing begreep ik van Pieter dat hij de lavandinolie gebruikt had in een partij gin. Deze gin had hij gemaakt voor een Belgische opdrachtgever en heet Zoute.

Dit vond ik wel een heel bijzondere toepassing van de etherische olie die ik maak! Zo ben ik voor een klein deeltje ook in de drankensector terechtgekomen. Ik ben geen expert op het gebied van dit gebruik, maar blijkbaar werkt de lavandinolie als een smaakversterker in deze gin. Er zijn andere drankjes waarin het gebruik van etherische olie als smaakmaker voor de hand liggen, zoals bijvoorbeeld sinaasappellikeur.

Cursus likeurstoken: fileren sinaasappelschillen

Als je dat dan doet met gefileerde sinaasappelschillen dan gebruik je de alcohol om de etherische olie uit de schillen te trekken. Er zijn nogal wat planten/kruiden om je drank een pittige smaak mee te geven:

Specerijen Hoeveelheid (gram / ​​liter)
Sinaasappelschil 50-100
Citroenschil 60-250
Bittere sinaasappelschil 2,5-50
Rozemarijn 0,5-1
Safraan 0,1-0,5
Steranijs 3-20
Kaneel 3-15
Vanille 0.5-2
Laurierblaadjes 0.5-2
Kardamon 4-20
Nootmuskaat 3-6
Piment 3-6
Gember 1,5-12
Kruidnagel 0,6-3
Zwarte peper 2-24

Bron: zelfmaakrecepten.nl 

Voor wie interesse heeft in een cursus likeurstoken, Pieter geeft ze nog steeds. http://www.branderij-distilleerderij.nl/cursus-likeur-stoken/  Als je met jezelf meegerekend 4 mensen voor een bepaalde datum kan regelen dan gaat de cursus door.

Distilleerketel foto: P.Rijneveen

Destilleerworkshop Lavandin en kruidenmarkt de Sprenk

by Henk Ploeger

Afgelopen weekend hadden Catharina en ik twee activiteiten op de agenda staan. De workshop lavendel destilleren en deelname aan de kruidenmarkt van ´De Sprenk`, een opleidingscentrum voor herboristen.

Even pauzeren tijdens de workshop

WORKSHOP LAVANDIN DESTILLEREN zaterdag 27 juni

Vanaf 2010 organiseer ik workshops lavendeldestilleren en merk een groeiende belangstelling. Dit jaar hebben we het aantal workshops verdubbeld om in deze behoefte te voorzien. Dit jaar gebruik ik voor het destilleren gedroogde lavandin (BIO) bloemen afkomstig uit Mévouillon in Frankrijk.

Drogende lavandin

Voor de destillatie heb ik 2 Kg lavandinbloemen gebruikt. Deze hoeveelheid zou genoeg zijn om alle deelnemers een flesje vers gedestilleerde lavendelolie mee naar huis te laten nemen.

Nederlandse Lavandinolie

Tijdens de workshop laat ik de deelnemers altijd kennismaken met verschillende geuren om een idee te krijgen van de verschillen in lavendelolie die er zijn.

geursessie

Aan het einde van de workshop  konden we ruim 11 druppelflesjes van 10 mL vullen met verse lavandinolie. We hadden dus een opbrengst van plm 120 mL.

flesjes vullen

Een van de Vlaamse deelneemsters had als traktatie zelf echte pralines gemaakt met lavendelbloempjes erin. Dat was een leuke verrassing.

In deze workshop, waarvoor de deelnemers van Den Helder tot voorbij Brussel waren afgereisd naar Gilze met belangstelling voor lavendelolie en lavendeldestilleren, viel ons de enorme diversiteit op. Dat maakte voor ons de workshop heel bijzonder en meer dan geslaagd!

KRUIDENMARKT ´DE SPRENK´ zondag 28 juni

Max Niessen van kruidencentrum ´De Sprenk´ had mij al een aantal maanden geleden gevraagd of ik interesse had om op de door hem jaarlijks georganiseerde kruidenmarkt wilde meedoen.

foto: facebook Puur Aroma

Dat leek mij een prima idee, vooral omdat ik een aantal jaren geleden als bezoeker gezien had dat het een markt is waar mensen staan die hun producten zelf maken en vaak nog op ambachtelijke wijze. Dat is ook waar wij voor staan. Het vervoer erheen vergde van ons als OV-gebruikers wel het nodige regelwerk. Gelukkig konden we via circuitnederland aanvullend vervoer regelen en waren we op tijd aanwezig om onze kraam in te richten.

Max had een prima plek voor ons gereserveerd compleet met een verrijdbare alambiek. Handig om uit te leggen aan de bezoekers hoe de stoomdestillatie in z´n werk gaat.

We hebben de vele belangstellende bezoekers het een en ander verteld over waar INDEKOPERENKETEL voor staat en waar we zo al mee bezig zijn.

Dat kan natuurlijke het beste door het laten ruiken van onze produkten. Voor deze gelegenheid hadden we dan ook Lariksolie, Douglassparolie, Lavandinolie en Zeeuwse lavendelolie meegenomen.

De kruidenmarkt, die van 10 uur ´s ochtends tot 5 uur ´s middags duurde, leverde ons ook veel gerichte belangstelling op van mensen die al met etherische oliën bezig zijn. Inspirerend om te doen en zeker de moeite waard om ook volgend jaar weer aan deze drukbezochte markt deel te nemen.


Destillatiedag bij de Levensboom 1: BIO Lavandin olie

by Henk Ploeger

Madeleine heeft een centrum voor Complementaire zorg De Levensboom die gevestigd is in Wernhout NB. Ze heeft heel veel ervaring en kennis in het toepassen van etherische olie en hydrolaten in de zorg, en heeft hierover een handboek geschreven voor de professional in de complementaire zorg. Het boek heet Complementaire zorg in de palliatieve zorgverlening. 

Madeleine Knapp Hayes had mij begin dit jaar gevraagd om aan een destillatiedag mee te werken.

Het eerste deel van de destillatiedag van afgelopen zaterdag heb ik samen met Catharina verzorgd. Tijdens het tweede deel heeft Madeleine de cursisten kennis laten maken (vooral het ruiken) met etherische oliën die door CO2 extractie zijn gemaakt. We zijn gestart met de destillatie van bio Lavandin uit Mevouillon (Frankrijk) We hebben hiervoor een koperen alambiek van 20 Liter gebruikt.

Uitleg over het stoomdestilleren met een alambiek

In de alambiek was plek voor 900 gram gedroogde lavandin.

Foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Na het afplakken met aluminiumtape, om de ketel stoomdicht te maken, kon de destillatie beginnen. Ik had het water in de destilleerketel al voorverwarmd dus het duurde niet lang voordat de eerste druppels destillaat uit de koelemmer kwamen.

Voor het opvangen en scheiden van de olie en het hydrolaat heb ik gebruik gemaakt van een florentijnse vaas.

foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Het destilleerproces werd met veel belangstelling door de cursisten bekeken en gefotografeerd.

Tijdens de 2 uur durende destillatie heeft Catharina het proces in de gaten gehouden, zodat ik met de cursisten het ochtendprogramma kon afmaken.

GEURSESSIE  foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

In dat programma heb ik de cursisten via een geursessie verschillen en overeenkomsten van verschillende etherische oliën laten ruiken. Dat de deelneemsters aan deze destillatiedag goed bekend waren met etherische oliën bleek al snel omdat ze de synthetische lavendelolie onmiddellijk herkenden aan de ´vlakke´ geur. De zaal zat vol met geoefende neuzen!

Opbrengst lavandin etherischeolie

Al heel snel tijdens het destilleren werd de olie donkerder dan de normale gele kleur van lavandinolie. Aan het einde van de destillatie hield ik een amberkleurige olie over. Of dat te maken heeft met het destilleren in een koperen destilleerketel moet ik nog uitzoeken. Wel weet ik dat als je tijm in koper destilleert dat de olie een rode kleur krijgt.

De totale opbrengst was plm 70 mL zodat alle deelneemsters na afloop van de destillatiedag een flesje verse lavandinolie mee naar huis konden nemen. De etherische olie moet nog wel een maand rijpen voordat het op geur is.

 


Workshop lavandin destilleren

by Henk Ploeger
Voor het vierde jaar alweer organiseer ik workshops lavendeldestilleren. Dit jaar heb ik gebruik gemaakt van gedroogde lavandinbloemen voor de stoomdestillatie.

bloeiende lavandin bij kwekerij Viva lavendula

Ik heb de ketel gevuld met ruim 3 kg lavandinbloemen om voldoende olie te destilleren om de deelnemers aan de workshop allemaal een flesje olie mee naar huis te kunnen laten nemen. Lavandin, Lavandula x intermedia, is een cultivar die gekruist is om een hoge opbrengst aan olie te geven. Dat kan oplopen tot zo’n 3%, terwijl de olieopbrengst bij Lavandula angustifolia onder gunstige omstandigheden maximaal 1% haalt.
Ook is de samenstelling van de olie anders dan die van L.angustifolie.

florentijnse vaas

Tijdens de destillatie heb ik weer gebruik gemaakt van een florentijnse vaas. Wat opviel was dat er bij de start van de destillatie al heel veel olie meekwam. De workshopdeelnemers en ik waren enthousiast.

Naast uitleg van de techniek van het stoomdestilleren krijgen ze ook veel te horen over de lavendel zelf.
Bijvoorbeeld hoe en waar de plant de etherische olie aanmaakt. Maar omdat je stoomdestilleren eigenlijk ook met je neus doet we tijdens de workshop ook een aantal geursessies.

Ook heb ik de deelnemers op verschillende tijdstippen tijdens de destillatie laten ruiken aan het destillaat.

De hoeveelheid olie die tijdens de destillatie van de lavandin overkwam was zoveel dat ik halverwege moest stoppen om de florentijnse vaas over te gieten in een scheitrechter.

hydrolaat schenken in de florentijnse vaas

De destillatietijd was ook korter, namelijk ongeveer anderhalf uur. In totaal is er tijdens deze workshopmiddag 270 mL lavandinolie gemaakt. Ruim voldoende om de workshopdeelnemers een flesje mee naar huis te geven!

Lavandinolie

De vraag aan de deelnemers wat ze van de workshop vonden, leverde de volgende reacties op:

“Leuk om gezien te hebben”
“Proces gezien, toch anders als je met je neus erbij staat”
“Informatief, nu weet ik hoe het in elkaar zit”
“Heel blij, beinvloed door de geur, heel veel geleerd, mooie ervaring”
“Heel leerzaam, interessant en leuk”
“Praktisch verhaal, heel duidelijk, benieuwd naar de syllabus”

deelnemers workshop lavendeldestilleren 12 juli 2014

Kortom het was voor de deelnemers, voor mij en Catharina een geslaagde workshopmiddag.
Wil je nog meer lezen over deze workshop, Chantal een deelneemster heeft op haar weblog huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl een uitgebreid artikel geschreven over deze middag  http://huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl/2014/07/c-workshop-destilleren.html