Op het Brabantse lavendelveld!

by Henk Ploeger
Lavendelveld in de buurt van Bavel Noord-Brabant

In voorbereiding op de Open Keteldag hebben Catharina en ik op het lavendelveld van een Brabantse kwekerij een paar kratten lavendel geplukt. Voor ons een oude bekende cultivar, namelijk Lavandula angustifolia var. little lady. We hebben deze plant van dezelfde kwekerij in 2012 en 2013 ook al geoogst en kwamen na onderzoek van de lavendelolie tot verrassende resultaten.

Het plukteam lavendeloogst 2013

Het was voor ons weer een geweldige ervaring om in een lavendelveld met om ons heen veel naar nectar zoekende bijen en hommels lavendel te knippen. De lavendel was wel iets over z’n hoogtepunt heen, maar voor een demonstratie lavendel destilleren op een Open Keteldag is dat niet erg. We vonden het leuk om de bezoekers te laten zien hoe je lokaal geteelde aromatische planten kunt destilleren.

Catharina aan de rand van het lavendelveld
Henk in het lavendelveld

De cultivar die we al in 2012 hadden uitgekozen om z’n sterke geur stond langs de weg. Dat gaf mij de gelegenheid een aantal geïnteresseerde voorbijgangers het een en ander te kunnen vertellen over de waarde en het gebruik van lavendelolie. Zelf heb ik bijvoorbeeld een lavendel massageolie gebruikt om jeukende plekken veroorzaakt door de eikenprocessierups te behandelen. De lavendel vermindert niet alleen de jeuk, maar is ook wondhelend wat littekens tegengaat.

Catharina laat zien hoe je lavendel knipt
Lavendel in de kratten

Afgelopen zondag heb ik de half gedroogde lavendel in de destilleerketel overgebracht. De eerste bezoekers van de Open Keteldag konden getuige zijn van de start van de destillatie. Om tijdens deze drukbezochte zondagmiddag mijn handen vrij te hebben heb ik voor het scheiden van etherische olie en hydrolaat gekozen voor een Florentijnse vaas.

scheitrechter met lavendel etherische olie

De gedestilleerde lavendel etherische olie heb ik verzameld in een scheitrechter. Tijdens de middag had ik ruim 100 mL olie gemaakt. Dat is qua opbrengst minder dan de 1% (massapercentage) die ik in 2013 had gevonden. Dat komt omdat we in dat jaar de lavendel onder perfecte condities hebben kunnen oogsten.

Uitnodiging voor de Open Dag

Mocht je interesse hebben in een Open (Ketel)dag ……….. dit jaar organiseren we onze laatste open dag op zaterdag 7 september. En voor de geïnteresseerden in het maken van lavendelolie organiseren we deze zomer nog 3 workshops op 3, 11 en 17 augustus aanstaande.

Workshop Lavendel destilleren

Aanmelden kan via de website: http://indekoperenketel.nl/workshops/ of door een mailtje te sturen naar indekoperenketel@gmail.com 


Lavendel destilleerboek

by Catharina de Bruin

Wie kent niet de lavendel, de heerlijk geurende grijsgroene plant met haar kleine paarse bloemen?

Dit lavendelboek is een naslagwerk voor tuiniers, biologische telers, voedselboswachters, herboristen, kruidenverzamelaars, aromatherapeuten, iedereen die houdt van de geur van lavendel en liefhebbers van lavendelolie.

In dit handboek lees je over het telen, oogsten, drogen, destilleren en gebruiken, aangevuld met informatie over de biochemische processen van de lavendel.

We staan aan de wieg van een Nederlandse lavendelcultuur met een veelbelovende toekomst. Mis het niet en verdiep je in de veelzijdige lavendel!

Catharina de Bruin


Mail indekoperenketel@gmail.com om te bestellen.
Of gebruik onderstaand webformulier.

Over het lavendel destilleerboek

Het boek begint met de taxonomische indeling en het verschil tussen lavendel en lavandin. De biochemische processen worden aan de hand van schematische weergaven duidelijk gemaakt. Naast de techniek van het stoomdestilleren en de verschillende destillatie-opstellingen, wordt ingegaan op de geneeskrachtige werking van lavendel, energetisch werken met lavendel, recepten en vele toepassingen.

De hoofdstukken gaan over destilleren in glas, destilleren in RVS, destilleren in koper, destilleren met een still. Elk hoofdstuk geeft een praktijkvoorbeeld van destilleren bij indekoperenketel. Vragen waarop wordt ingegaan zijn: hoe kies ik de meest geschikte locatie en waar moet ik op letten bij het telen van lavendel? Wanneer is het tijd om te oogsten? Welke soort destilleerketel kies ik? Hoeveel water heb ik nodig om te destilleren? Hoe kan ik het destillaat scheiden? Waar gebruik ik lavendelolie voor? Kan ik het ook op de huid gebruiken? Wanneer kies ik voor lavendelhydrolaat en wanneer kies ik voor etherische olie?

Uitgave van INDEKOPERENKETEL
Samenstelling: Catharina de Bruin
Illustraties: Henk Ploeger en Catharina de Bruin
Redactie: Marlies de Bruin

ISBN 978-94-6389-091-5

Met inhoudsopgave, index en literatuurlijst. Uitgave in eigen beheer.
Het Lavendel destilleerboek heeft 88 fullcolor glossy pagina’s op A4 formaat.

Over de auteur

Catharina de Bruin is auteur van het naslagwerk “Lariks, Spar en Grove Den: naaldbomen met een geneeskrachtige werking” (2017) en van de praktische handleiding “Lavendel destilleerboek” (2019).
Catharina is partner/vennoot van INDEKOPERENKETEL en H&C Aromalab.



(Nederlands) Lavandinzeep maken

by Catharina de Bruin

Sorry, this entry is only available in Dutch.


(Nederlands) Workshop zelf hydrolaat maken

by Henk Ploeger

Sorry, this entry is only available in Dutch.


(Nederlands) Lavendel destilleren in het Amsterdamse Bos

by Henk Ploeger

Sorry, this entry is only available in Dutch.


(Nederlands) Lavendel angustifolia uit Horn

by Catharina de Bruin

Sorry, this entry is only available in Dutch.


WORKSHOPS IN 2016

by Henk Ploeger
LAVANDER WORKSHOP
Saturday July 9th, August Tuesday 23th and Saturday August 27th 2016
from 13:00 till 17:00
Maximum 12 participants. Price:  € 55,-

Including herbal tea and something to eat, materials and online documentation.

contact and info: indekoperenketel@gmail.com

This workshop is suitable for people who want to start distilling themselves or are interested in aroma therapy. You can read a report of one of our participants last year here: http://huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl/2014/07/c-workshop-destilleren.html
lavendelworkshops2016

 

LAVANDER (DECORATION) WORKSHOP

Mid July 2016
from 13:00 till 17:00
Maximum 12 participants. Price:  € 55,-

Including herbal tea and something to eat, materials and online documentation.

contact and info: indekoperenketel@gmail.com

In this workshop we will distilling French lavandin, you get a short instruction about techniques of steam distillation process and we do ‘a sense of scent’ session with different kinds of lavender. There will be plenty of time to make you own lavender decoration piece. We work together with Tineke van den Boer, our neighbor and owner of Tineke’s decoraties. Tineke makes beautiful, exclusive and stylish art of decorations and has experience in doing workshops.

This workshop can also be held on request for groups up to 8 till 10 persons. Mid-July 2016 is this workshop planned. Registration will be anounced.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

WORKSHOP DO IT YOURSELF PROCESSING AROMATIC HERBS

On August, Friday 5 and Saturday 6 2016 from 13:00 till about 17:00.

INDEKOPERENKETEL starts in August 2016 a workshop on Processing Aromatic Herbs. We consider plant waste material from aromatic plants as a valueble yield to make essential oils and hydrosols. There are many ways to use these products, like for instants making your own soap ore for medicinal application.

This afternoon-workshop is specially made for people who want to make essentials oils on a small scale. During this workshop we learn participants how to use very simple kitchen gear to do steam destillation. A technique to produce a pure essential oil and hydrosol. You can also learn about enfleurage, macereting, and extracting.

Price: € 25,- including coffee/tea.
Number of participants:     minimum 6, maximum 10 participants.
Bring:         fresh picked herbs and glass pot or jar to fill with hydrosol.

Suscribe: use the form on the website www.indekoperenketel.nl or send an e-mail to indekoperenketel@gmail.com

vlinder-op-eucalyptus

VOLUNTEER DAYS LARIKS

On Saturday May 28th and Sunday 29th. From 10:00 till 16:00.
Due to the cold spring conditions, we expect to harvest the larch only till the end of May.
By then the blooming season of young sprouts and branches will reaching its peak. We need more warm days to come for the trees. Then we have the highest yield in larch oil and larch hydrosols.

In the morning we go the Chaamse forest to collect larch branches. We walk from the destilling workshop place to the forest, its about 1 km hiking.
Around lunch time we will light the kettle in the destilling workplace. Of the larch we make by steam destillation larch essential oil and larch hydrosols.

Do you want to join?

Do you want to join harvesting larch into the forest? Would you help chopping and fill up the kettle? You are very welcome on these educational, inspiring and most friendly volunteer days.

Suscribe is necessary, because there are only are limited number of participants allowed.
You can come on Saturday or Sunday of both days.
Important: do make a reservation by sending an e-mail to indekoperenketel@gmail.com

Organisation and contact

Coffee and herbal tea and something to eat will be provided,
Bring you own lunch and working cloves.
Contribution: donation based, give what’s worth, not for free.

 

We are looking forward to meet jou,
Henk Ploeger & Catharina de Bruin

English version Kopie van activiteiten 2016


Lavendelolie uit droogboeketten

by Henk Ploeger
http://www.partyhoevedegeer.nl/

Van twee workshopdeelnemers kreeg ik het aanbod om een aantal zakken gedroogde lavendel op te halen. Deze lavendelboeketten waren nog afkomstig van lavendelboerderij Viva Lavandula waar ik in 2010 lavandin had geplukt. Het was dus uit Nederland afkomstige lavendel. Ik was eigenlijk ook wel benieuwd hoeveel lavendelolie je nog uit droogboeketten kunt halen.

Viva Lavandula juli 2010

Het was wel duidelijk dat het om gedroogde Lavandula angustifolia ging, maar welke variatie was niet meer te achterhalen. Voor deze gelegenheid had ik een workshop op maat georganiseerd waarbij de deelnemer aan de workshop voor het vervoer zorgde van en naar het ophaaladres in de buurt van Roermond.

stoomdestillatieopstelling met externe stoomgenerator

Tot een deel van de inboedel van Viva Lavandula die de mensen hadden overgenomen hoorde een glazen stoomdestillatie opstelling met een externe stoomgenerator (autoclaaf). Heel geschikt voor demonstratie-doeleinden.

De droogboeketten waren de afgelopen 2 jaar opgeslagen geweest in een grote puinzak en hadden al de nodige geur afgegeven. Vroeg vertrokken konden we in de destilleerwerkplaats rond 1 uur in de middag starten met de destillatie van een deel van de lavendelboeketten.

Voor het scheiden van de etherische olie van het hydrolaat heb ik gebruik gemaakt van een florentijnse vaas.

Forentijnse vaas

Na anderhalf uur destilleren ben ik gestopt omdat er zich zichtbaar geen etherische olie meer vormde in de florentijnse vaas. Ik had in totaal plm 18 mL lavendelolie uit de droogboeketten kunnen destilleren.

Dat is voor lavendel niet zo gek veel. Om de opbrengst te verhogen en meer lavendel tegelijkertijd te kunnen destilleren heb ik later in de week de houtige stelen van de boeketten afgeknipt.

Ik hield zo in totaal 4 klapkratten over van de gedroogde lavendel. Dit volume past precies in mijn destilleerketel die een capaciteit van 75 Liter heeft. Ik heb de inhoud van de kratten van tevoren gewogen en noteerde een gewicht van 6 kg.

top van de destilleerketel

Ik heb deze keer 2 uur gedestilleerd om er absoluut zeker van te zijn dat ik alle etherische olie uit de gedroogde lavendel had gehaald. Het resultaat was plm 36 mL heerlijk geurende lavendelolie.

opbrengst lavendelolie van de tweede destillatie

Als ik deze opbrengst vergelijk met bijvoorbeeld de Chaamse lavendel (L.angustifolia var. little Lady) die ik in 2013 heb gedestilleerd waar ik uit 20-24 kg kort gedroogde lavendel plm 200 mL etherische olie haalde. Dat uiteindelijk neer op een opbrengst van 1% van het plukgewicht. Het gewicht van geplukte lavendel (top met bloemen), is mijn ervaring, neemt na een aantal dagen goed gedroogd te zijn 25% in massa af.

Lavendeloogst Chaam 2013

Stel dat de lavendelboeketten nog verder ingedroogd zijn dan zou de 6 kg die ik gedestilleerd heb staan voor 30 kg plukgewicht. De 36 mL olie zou dan overeenkomen met een opbrengst van 0,12%.

Rekening houdend met variabelen die van invloed kunnen zijn op de olieproductie zoals soort (variatie van L.angustifolia in dit geval), het weer voorafgaand aan de oogst van de lavendel etc. kan je stellen dat gedroogde lavendel na een paar jaar veel van haar etherische olie verliest.


Destilleerworkshop Lavandin en kruidenmarkt de Sprenk

by Henk Ploeger

Afgelopen weekend hadden Catharina en ik twee activiteiten op de agenda staan. De workshop lavendel destilleren en deelname aan de kruidenmarkt van ´De Sprenk`, een opleidingscentrum voor herboristen.

Even pauzeren tijdens de workshop

WORKSHOP LAVANDIN DESTILLEREN zaterdag 27 juni

Vanaf 2010 organiseer ik workshops lavendeldestilleren en merk een groeiende belangstelling. Dit jaar hebben we het aantal workshops verdubbeld om in deze behoefte te voorzien. Dit jaar gebruik ik voor het destilleren gedroogde lavandin (BIO) bloemen afkomstig uit Mévouillon in Frankrijk.

Drogende lavandin

Voor de destillatie heb ik 2 Kg lavandinbloemen gebruikt. Deze hoeveelheid zou genoeg zijn om alle deelnemers een flesje vers gedestilleerde lavendelolie mee naar huis te laten nemen.

Nederlandse Lavandinolie

Tijdens de workshop laat ik de deelnemers altijd kennismaken met verschillende geuren om een idee te krijgen van de verschillen in lavendelolie die er zijn.

geursessie

Aan het einde van de workshop  konden we ruim 11 druppelflesjes van 10 mL vullen met verse lavandinolie. We hadden dus een opbrengst van plm 120 mL.

flesjes vullen

Een van de Vlaamse deelneemsters had als traktatie zelf echte pralines gemaakt met lavendelbloempjes erin. Dat was een leuke verrassing.

In deze workshop, waarvoor de deelnemers van Den Helder tot voorbij Brussel waren afgereisd naar Gilze met belangstelling voor lavendelolie en lavendeldestilleren, viel ons de enorme diversiteit op. Dat maakte voor ons de workshop heel bijzonder en meer dan geslaagd!

KRUIDENMARKT ´DE SPRENK´ zondag 28 juni

Max Niessen van kruidencentrum ´De Sprenk´ had mij al een aantal maanden geleden gevraagd of ik interesse had om op de door hem jaarlijks georganiseerde kruidenmarkt wilde meedoen.

foto: facebook Puur Aroma

Dat leek mij een prima idee, vooral omdat ik een aantal jaren geleden als bezoeker gezien had dat het een markt is waar mensen staan die hun producten zelf maken en vaak nog op ambachtelijke wijze. Dat is ook waar wij voor staan. Het vervoer erheen vergde van ons als OV-gebruikers wel het nodige regelwerk. Gelukkig konden we via circuitnederland aanvullend vervoer regelen en waren we op tijd aanwezig om onze kraam in te richten.

Max had een prima plek voor ons gereserveerd compleet met een verrijdbare alambiek. Handig om uit te leggen aan de bezoekers hoe de stoomdestillatie in z´n werk gaat.

We hebben de vele belangstellende bezoekers het een en ander verteld over waar INDEKOPERENKETEL voor staat en waar we zo al mee bezig zijn.

Dat kan natuurlijke het beste door het laten ruiken van onze produkten. Voor deze gelegenheid hadden we dan ook Lariksolie, Douglassparolie, Lavandinolie en Zeeuwse lavendelolie meegenomen.

De kruidenmarkt, die van 10 uur ´s ochtends tot 5 uur ´s middags duurde, leverde ons ook veel gerichte belangstelling op van mensen die al met etherische oliën bezig zijn. Inspirerend om te doen en zeker de moeite waard om ook volgend jaar weer aan deze drukbezochte markt deel te nemen.


Destillatiedag bij de Levensboom 1: BIO Lavandin olie

by Henk Ploeger

Madeleine heeft een centrum voor Complementaire zorg De Levensboom die gevestigd is in Wernhout NB. Ze heeft heel veel ervaring en kennis in het toepassen van etherische olie en hydrolaten in de zorg, en heeft hierover een handboek geschreven voor de professional in de complementaire zorg. Het boek heet Complementaire zorg in de palliatieve zorgverlening. 

Madeleine Knapp Hayes had mij begin dit jaar gevraagd om aan een destillatiedag mee te werken.

Het eerste deel van de destillatiedag van afgelopen zaterdag heb ik samen met Catharina verzorgd. Tijdens het tweede deel heeft Madeleine de cursisten kennis laten maken (vooral het ruiken) met etherische oliën die door CO2 extractie zijn gemaakt. We zijn gestart met de destillatie van bio Lavandin uit Mevouillon (Frankrijk) We hebben hiervoor een koperen alambiek van 20 Liter gebruikt.

Uitleg over het stoomdestilleren met een alambiek

In de alambiek was plek voor 900 gram gedroogde lavandin.

Foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Na het afplakken met aluminiumtape, om de ketel stoomdicht te maken, kon de destillatie beginnen. Ik had het water in de destilleerketel al voorverwarmd dus het duurde niet lang voordat de eerste druppels destillaat uit de koelemmer kwamen.

Voor het opvangen en scheiden van de olie en het hydrolaat heb ik gebruik gemaakt van een florentijnse vaas.

foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Het destilleerproces werd met veel belangstelling door de cursisten bekeken en gefotografeerd.

Tijdens de 2 uur durende destillatie heeft Catharina het proces in de gaten gehouden, zodat ik met de cursisten het ochtendprogramma kon afmaken.

GEURSESSIE  foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

In dat programma heb ik de cursisten via een geursessie verschillen en overeenkomsten van verschillende etherische oliën laten ruiken. Dat de deelneemsters aan deze destillatiedag goed bekend waren met etherische oliën bleek al snel omdat ze de synthetische lavendelolie onmiddellijk herkenden aan de ´vlakke´ geur. De zaal zat vol met geoefende neuzen!

Opbrengst lavandin etherischeolie

Al heel snel tijdens het destilleren werd de olie donkerder dan de normale gele kleur van lavandinolie. Aan het einde van de destillatie hield ik een amberkleurige olie over. Of dat te maken heeft met het destilleren in een koperen destilleerketel moet ik nog uitzoeken. Wel weet ik dat als je tijm in koper destilleert dat de olie een rode kleur krijgt.

De totale opbrengst was plm 70 mL zodat alle deelneemsters na afloop van de destillatiedag een flesje verse lavandinolie mee naar huis konden nemen. De etherische olie moet nog wel een maand rijpen voordat het op geur is.