(Nederlands) Lavendel destilleren in het Amsterdamse Bos

by Henk Ploeger

Sorry, this entry is only available in Dutch.


(Nederlands) Geurige inloopdag is start van het stookseizoen 2017

by Henk Ploeger

Sorry, this entry is only available in Dutch.


(Nederlands) Een zomer vol Lavandin

by Catharina de Bruin

Sorry, this entry is only available in Dutch.


WORKSHOPS IN 2016

by Henk Ploeger
LAVANDER WORKSHOP
Saturday July 9th, August Tuesday 23th and Saturday August 27th 2016
from 13:00 till 17:00
Maximum 12 participants. Price:  € 55,-

Including herbal tea and something to eat, materials and online documentation.

contact and info: indekoperenketel@gmail.com

This workshop is suitable for people who want to start distilling themselves or are interested in aroma therapy. You can read a report of one of our participants last year here: http://huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl/2014/07/c-workshop-destilleren.html
lavendelworkshops2016

 

LAVANDER (DECORATION) WORKSHOP

Mid July 2016
from 13:00 till 17:00
Maximum 12 participants. Price:  € 55,-

Including herbal tea and something to eat, materials and online documentation.

contact and info: indekoperenketel@gmail.com

In this workshop we will distilling French lavandin, you get a short instruction about techniques of steam distillation process and we do ‘a sense of scent’ session with different kinds of lavender. There will be plenty of time to make you own lavender decoration piece. We work together with Tineke van den Boer, our neighbor and owner of Tineke’s decoraties. Tineke makes beautiful, exclusive and stylish art of decorations and has experience in doing workshops.

This workshop can also be held on request for groups up to 8 till 10 persons. Mid-July 2016 is this workshop planned. Registration will be anounced.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

WORKSHOP DO IT YOURSELF PROCESSING AROMATIC HERBS

On August, Friday 5 and Saturday 6 2016 from 13:00 till about 17:00.

INDEKOPERENKETEL starts in August 2016 a workshop on Processing Aromatic Herbs. We consider plant waste material from aromatic plants as a valueble yield to make essential oils and hydrosols. There are many ways to use these products, like for instants making your own soap ore for medicinal application.

This afternoon-workshop is specially made for people who want to make essentials oils on a small scale. During this workshop we learn participants how to use very simple kitchen gear to do steam destillation. A technique to produce a pure essential oil and hydrosol. You can also learn about enfleurage, macereting, and extracting.

Price: € 25,- including coffee/tea.
Number of participants:     minimum 6, maximum 10 participants.
Bring:         fresh picked herbs and glass pot or jar to fill with hydrosol.

Suscribe: use the form on the website www.indekoperenketel.nl or send an e-mail to indekoperenketel@gmail.com

vlinder-op-eucalyptus

VOLUNTEER DAYS LARIKS

On Saturday May 28th and Sunday 29th. From 10:00 till 16:00.
Due to the cold spring conditions, we expect to harvest the larch only till the end of May.
By then the blooming season of young sprouts and branches will reaching its peak. We need more warm days to come for the trees. Then we have the highest yield in larch oil and larch hydrosols.

In the morning we go the Chaamse forest to collect larch branches. We walk from the destilling workshop place to the forest, its about 1 km hiking.
Around lunch time we will light the kettle in the destilling workplace. Of the larch we make by steam destillation larch essential oil and larch hydrosols.

Do you want to join?

Do you want to join harvesting larch into the forest? Would you help chopping and fill up the kettle? You are very welcome on these educational, inspiring and most friendly volunteer days.

Suscribe is necessary, because there are only are limited number of participants allowed.
You can come on Saturday or Sunday of both days.
Important: do make a reservation by sending an e-mail to indekoperenketel@gmail.com

Organisation and contact

Coffee and herbal tea and something to eat will be provided,
Bring you own lunch and working cloves.
Contribution: donation based, give what’s worth, not for free.

 

We are looking forward to meet jou,
Henk Ploeger & Catharina de Bruin

English version Kopie van activiteiten 2016


Lavendelolie uit droogboeketten

by Henk Ploeger
http://www.partyhoevedegeer.nl/

Van twee workshopdeelnemers kreeg ik het aanbod om een aantal zakken gedroogde lavendel op te halen. Deze lavendelboeketten waren nog afkomstig van lavendelboerderij Viva Lavandula waar ik in 2010 lavandin had geplukt. Het was dus uit Nederland afkomstige lavendel. Ik was eigenlijk ook wel benieuwd hoeveel lavendelolie je nog uit droogboeketten kunt halen.

Viva Lavandula juli 2010

Het was wel duidelijk dat het om gedroogde Lavandula angustifolia ging, maar welke variatie was niet meer te achterhalen. Voor deze gelegenheid had ik een workshop op maat georganiseerd waarbij de deelnemer aan de workshop voor het vervoer zorgde van en naar het ophaaladres in de buurt van Roermond.

stoomdestillatieopstelling met externe stoomgenerator

Tot een deel van de inboedel van Viva Lavandula die de mensen hadden overgenomen hoorde een glazen stoomdestillatie opstelling met een externe stoomgenerator (autoclaaf). Heel geschikt voor demonstratie-doeleinden.

De droogboeketten waren de afgelopen 2 jaar opgeslagen geweest in een grote puinzak en hadden al de nodige geur afgegeven. Vroeg vertrokken konden we in de destilleerwerkplaats rond 1 uur in de middag starten met de destillatie van een deel van de lavendelboeketten.

Voor het scheiden van de etherische olie van het hydrolaat heb ik gebruik gemaakt van een florentijnse vaas.

Forentijnse vaas

Na anderhalf uur destilleren ben ik gestopt omdat er zich zichtbaar geen etherische olie meer vormde in de florentijnse vaas. Ik had in totaal plm 18 mL lavendelolie uit de droogboeketten kunnen destilleren.

Dat is voor lavendel niet zo gek veel. Om de opbrengst te verhogen en meer lavendel tegelijkertijd te kunnen destilleren heb ik later in de week de houtige stelen van de boeketten afgeknipt.

Ik hield zo in totaal 4 klapkratten over van de gedroogde lavendel. Dit volume past precies in mijn destilleerketel die een capaciteit van 75 Liter heeft. Ik heb de inhoud van de kratten van tevoren gewogen en noteerde een gewicht van 6 kg.

top van de destilleerketel

Ik heb deze keer 2 uur gedestilleerd om er absoluut zeker van te zijn dat ik alle etherische olie uit de gedroogde lavendel had gehaald. Het resultaat was plm 36 mL heerlijk geurende lavendelolie.

opbrengst lavendelolie van de tweede destillatie

Als ik deze opbrengst vergelijk met bijvoorbeeld de Chaamse lavendel (L.angustifolia var. little Lady) die ik in 2013 heb gedestilleerd waar ik uit 20-24 kg kort gedroogde lavendel plm 200 mL etherische olie haalde. Dat uiteindelijk neer op een opbrengst van 1% van het plukgewicht. Het gewicht van geplukte lavendel (top met bloemen), is mijn ervaring, neemt na een aantal dagen goed gedroogd te zijn 25% in massa af.

Lavendeloogst Chaam 2013

Stel dat de lavendelboeketten nog verder ingedroogd zijn dan zou de 6 kg die ik gedestilleerd heb staan voor 30 kg plukgewicht. De 36 mL olie zou dan overeenkomen met een opbrengst van 0,12%.

Rekening houdend met variabelen die van invloed kunnen zijn op de olieproductie zoals soort (variatie van L.angustifolia in dit geval), het weer voorafgaand aan de oogst van de lavendel etc. kan je stellen dat gedroogde lavendel na een paar jaar veel van haar etherische olie verliest.


Destilleerworkshop Lavandin en kruidenmarkt de Sprenk

by Henk Ploeger

Afgelopen weekend hadden Catharina en ik twee activiteiten op de agenda staan. De workshop lavendel destilleren en deelname aan de kruidenmarkt van ´De Sprenk`, een opleidingscentrum voor herboristen.

Even pauzeren tijdens de workshop

WORKSHOP LAVANDIN DESTILLEREN zaterdag 27 juni

Vanaf 2010 organiseer ik workshops lavendeldestilleren en merk een groeiende belangstelling. Dit jaar hebben we het aantal workshops verdubbeld om in deze behoefte te voorzien. Dit jaar gebruik ik voor het destilleren gedroogde lavandin (BIO) bloemen afkomstig uit Mévouillon in Frankrijk.

Drogende lavandin

Voor de destillatie heb ik 2 Kg lavandinbloemen gebruikt. Deze hoeveelheid zou genoeg zijn om alle deelnemers een flesje vers gedestilleerde lavendelolie mee naar huis te laten nemen.

Nederlandse Lavandinolie

Tijdens de workshop laat ik de deelnemers altijd kennismaken met verschillende geuren om een idee te krijgen van de verschillen in lavendelolie die er zijn.

geursessie

Aan het einde van de workshop  konden we ruim 11 druppelflesjes van 10 mL vullen met verse lavandinolie. We hadden dus een opbrengst van plm 120 mL.

flesjes vullen

Een van de Vlaamse deelneemsters had als traktatie zelf echte pralines gemaakt met lavendelbloempjes erin. Dat was een leuke verrassing.

In deze workshop, waarvoor de deelnemers van Den Helder tot voorbij Brussel waren afgereisd naar Gilze met belangstelling voor lavendelolie en lavendeldestilleren, viel ons de enorme diversiteit op. Dat maakte voor ons de workshop heel bijzonder en meer dan geslaagd!

KRUIDENMARKT ´DE SPRENK´ zondag 28 juni

Max Niessen van kruidencentrum ´De Sprenk´ had mij al een aantal maanden geleden gevraagd of ik interesse had om op de door hem jaarlijks georganiseerde kruidenmarkt wilde meedoen.

foto: facebook Puur Aroma

Dat leek mij een prima idee, vooral omdat ik een aantal jaren geleden als bezoeker gezien had dat het een markt is waar mensen staan die hun producten zelf maken en vaak nog op ambachtelijke wijze. Dat is ook waar wij voor staan. Het vervoer erheen vergde van ons als OV-gebruikers wel het nodige regelwerk. Gelukkig konden we via circuitnederland aanvullend vervoer regelen en waren we op tijd aanwezig om onze kraam in te richten.

Max had een prima plek voor ons gereserveerd compleet met een verrijdbare alambiek. Handig om uit te leggen aan de bezoekers hoe de stoomdestillatie in z´n werk gaat.

We hebben de vele belangstellende bezoekers het een en ander verteld over waar INDEKOPERENKETEL voor staat en waar we zo al mee bezig zijn.

Dat kan natuurlijke het beste door het laten ruiken van onze produkten. Voor deze gelegenheid hadden we dan ook Lariksolie, Douglassparolie, Lavandinolie en Zeeuwse lavendelolie meegenomen.

De kruidenmarkt, die van 10 uur ´s ochtends tot 5 uur ´s middags duurde, leverde ons ook veel gerichte belangstelling op van mensen die al met etherische oliën bezig zijn. Inspirerend om te doen en zeker de moeite waard om ook volgend jaar weer aan deze drukbezochte markt deel te nemen.


Destillatiedag bij de Levensboom 1: BIO Lavandin olie

by Henk Ploeger

Madeleine heeft een centrum voor Complementaire zorg De Levensboom die gevestigd is in Wernhout NB. Ze heeft heel veel ervaring en kennis in het toepassen van etherische olie en hydrolaten in de zorg, en heeft hierover een handboek geschreven voor de professional in de complementaire zorg. Het boek heet Complementaire zorg in de palliatieve zorgverlening. 

Madeleine Knapp Hayes had mij begin dit jaar gevraagd om aan een destillatiedag mee te werken.

Het eerste deel van de destillatiedag van afgelopen zaterdag heb ik samen met Catharina verzorgd. Tijdens het tweede deel heeft Madeleine de cursisten kennis laten maken (vooral het ruiken) met etherische oliën die door CO2 extractie zijn gemaakt. We zijn gestart met de destillatie van bio Lavandin uit Mevouillon (Frankrijk) We hebben hiervoor een koperen alambiek van 20 Liter gebruikt.

Uitleg over het stoomdestilleren met een alambiek

In de alambiek was plek voor 900 gram gedroogde lavandin.

Foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Na het afplakken met aluminiumtape, om de ketel stoomdicht te maken, kon de destillatie beginnen. Ik had het water in de destilleerketel al voorverwarmd dus het duurde niet lang voordat de eerste druppels destillaat uit de koelemmer kwamen.

Voor het opvangen en scheiden van de olie en het hydrolaat heb ik gebruik gemaakt van een florentijnse vaas.

foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

Het destilleerproces werd met veel belangstelling door de cursisten bekeken en gefotografeerd.

Tijdens de 2 uur durende destillatie heeft Catharina het proces in de gaten gehouden, zodat ik met de cursisten het ochtendprogramma kon afmaken.

GEURSESSIE  foto: Madeleine Kerkhof Knapp-Hayes

In dat programma heb ik de cursisten via een geursessie verschillen en overeenkomsten van verschillende etherische oliën laten ruiken. Dat de deelneemsters aan deze destillatiedag goed bekend waren met etherische oliën bleek al snel omdat ze de synthetische lavendelolie onmiddellijk herkenden aan de ´vlakke´ geur. De zaal zat vol met geoefende neuzen!

Opbrengst lavandin etherischeolie

Al heel snel tijdens het destilleren werd de olie donkerder dan de normale gele kleur van lavandinolie. Aan het einde van de destillatie hield ik een amberkleurige olie over. Of dat te maken heeft met het destilleren in een koperen destilleerketel moet ik nog uitzoeken. Wel weet ik dat als je tijm in koper destilleert dat de olie een rode kleur krijgt.

De totale opbrengst was plm 70 mL zodat alle deelneemsters na afloop van de destillatiedag een flesje verse lavandinolie mee naar huis konden nemen. De etherische olie moet nog wel een maand rijpen voordat het op geur is.

 


Analyse Zeeuwse lavendelolie

by Henk Ploeger
Ik heb dit jaar in opdracht van een workshopdeelnemer lavendel mogen destilleren. http://indekoperenketel.nl/welkom
Het ging hier om Lavandula angustifolia ‘Hidcote’ een cultivar die veel in tuinen is aangeplant.

Lavandula angustifolia bron: wikipedia uit:Köhler–s_Medizinal-Pflanzen

Mijn opdrachtgever vond het interessant om de olie te laten analyseren op de samenstelling.
Ik was zelf eigenlijk ook wel benieuwd naar de samenstelling, omdat ik in 2012 en 2013 ook lavendelolie van Nederlandse bodem heb laten analyseren. De analyse van de lavendelolie uit Nieuw-Tonge (Zeeland) gaf dan ook voor mij een verrassende samenstelling te zien.


ANALYSE RESULTATEN LAVENDELOLIE Nieuw Tonge 2014
soort stof
stofnaam
massapercentage
Ulvenhout 2012
Chaam 2013
Nieuw-Tonge 2014
iso norm
monoterpeen
Limoneen
2,11%
1,26
2,06
oxide
1,8 – cineol
5,75 %
0,40
1,57
monoterpeen
cis / trans ocimeen
6,78%
4,91
4,87
1,0 -10,0
ester
oct-1-en-3-yl acetaat
2,15%
2,19
0,87
alcohol
linalool
19,45%
23,94
5,67
20,0-43,0
ester
linalylacetaat
22,17%
29,19
45,74
25,0-47,0
sesquiterpeen
beta-caryophylleen
2,32%
2,64
2,95
fenol-alcohol
terpineen-4-ol
11,18%
12,36
0,31
< 8,0
ester
lavendulyl acetaat
2,48%
3,35
7,94
sesquiterpeen
E-beta-farneseen
3,61
2,46
0,92
ester
geranylacetaat
1,59%
0,68
0,81
117 stoffen met een percentage lager dan 1,5%
totaal
100%
100%
100%

 

Wat opvalt is het opmerkelijk lage linaloolgehalte en ook een laag terpineen-4-ol gehalte. Deze laatste stof maakte de lavendelolie die ik in 2012 en 2013 had gemaakt zo bijzonder vanwege z’n schimmeldodende eigenschap.

Analyse (deel gaschromatogram)  Chaamse lavendelolie 2013

Verder zit er wel een behoorlijke hoeveelheid linalylacetaat in. Daniel Dantien van Pyrenessences heeft de samenstelling van de olie ook getoetst aan een norm, de zogenaamde ISO 3015 : 12/2004 norm. Het is een norm die gehanteerd wordt voor lavendelolie van andere herkomst. Dat deze lavendelolie afwijkt van deze norm is eigenlijk niet zo verwonderlijk, we hebben hier te maken met een ander klimaat dan in (Zuid) Frankrijk.

bestanddelen in lavendelolie in een lage concentratie

Op internet vond ik een analyse van olie van Lavandula angustifolia (English lavender) die ook afweek van deze norm. Voor exacte gegevens zie: http://www.flor-esser.com/pdf/cromato_lavanda_inglesa.pdf
Conclusie was hier: het linalylacetaat gehalte is te laag en het linalol gehalte te hoog. Deze afwijkingen zeggen op zich niet zo heel veel over de kwaliteit van de olie. Zo was de olie die ik in 2013 had gedestilleerd, op basis van de samenstelling, een prima door aromatherpeuten te gebruiken olie, juist door een afwijkend terpineen-4-ol gehalte.

Lavendeloogst in 2012 bij een lavendelkwekerij

De lavendelolie uit Nieuw-Tonge zal op basis van de samenstelling een mindere kalmerende werking hebben, maar is wel antiseptisch en zuiverend door de aanwezigheid van limoneen. Verder vonden Catharina en ik de olie na een maand rijpen heerlijk ruiken. Lijkt mij toch ook wel een eigenschap die lavendelolie moet hebben.


Lavendel destilleren in opdracht

by Henk Ploeger
IMG-20140715-WA0000.jpg weergeven in diavoorstelling  IMG-20140714-WA0000.jpg weergeven in diavoorstelling
Een workshopdeelnemer van dit jaar, Leendert de Leeuw, kwam met het verzoek om lavendel voor hem te destilleren. Het ging om ongeveer 3/4 kuubkist Lavendula angustifolia var. hidcote. Dat leek me wel een interesante klus, ditmaal lavendelolie te maken van Zeeuwse bodem.

Afgelopen zaterdag kwam hij 9 vuilniszakken met goed gedroogde lavendel brengen. Bij aanraking van de bloemen rook je een zoetige bloemenlucht. Ik was eigenlijk wel benieuwd  of de opbrengst aan etherische olie van deze cultivar hetzelfde zou zijn als L.angustifolia var. littele Lady die ik vorig jaar gedestilleerd heb.

gedroogde L.angustifolia var hidcote

Om de 9 vuilniszakken te verwerken had ik 3 destillaties nodig. Gisteren ben ik met de eerste twee begonnen. Er paste inderdaad 3 vuilniszakken gedroogde lavendel in de ketel.

Na het aansteken van de brander onder de ketel en voordat het eerste destillaat overkwam rook ik het volgende:
38graden Celcius  heel fijn bloemige geur
70 graden Celcius sterk fruitig alcoholische geur

Bovenstaand filmpje is genomen op het moment dat het eerste destillaat overkwam.
Bij deze destillatie was de geur krachtig aanwezig door vluchtige niet gecondenseerde aromatische bestanddelen uit de lavendel. Eigenlijk krachtiger dan ik vorig jaar bij het destilleren van L.angustifolia var. little Lady had geroken.

scheiden van olie en hydrolaat met een florentijnse vaas

Na 1,5 uur destilleren ben ik even gestopt om de zich verzamelde olie uit de florentijnse vaas te halen. Ik had op dat moment 30 mL olie gedestilleerd.

In totaal heb ik de lavendel 2 uur gedestilleerd met een uiteindelijke opbrengst van 40 mL. Dat is een veel lagere opbrengst dan ik vorige jaar had. Het is wel opvallend dat er in het laatste half uur nog 25% van de aanwezige olie overkomt.

lavendel na de destillatie

De lavendel is na de destillatie natuurlijk gloeiend heet, dus even laten afkoelen is wel verstandig! Na het verwijderen van de lavendel en het vullen van de ketel en een uur na de eerste destillatie kon ik gaan starten met een tweede destillatie.

Een gevulde destilleerketel

Bij deze destillatie had ik veel meer losse lavendelbloemen in de ketel kunnen stoppen. Dus de opbrengst zou deze keer wel wat hoger moeten zijn dan 40 mL.

Dat klopte ook na 2 uur en 15 minuten had ik op plm 80 mL lavendelolie gedestilleerd.

Na deze twee destillaties waarmee ik een complete werkdag bezig geweest was, besloot ik om de volgende dag de rest van de lavendel te destilleren. De geproduceerde lavendelolie heb ik verzameld in een scheitrechter.

De derde destillatie leverende ongeveer 40 mL olie op. In totaal had ik zo’n 150 mL olie in de scheitrechter verzameld.

Een opbrengstpercentage kan ik niet geven, omdat het snoeigewicht van de lavendel onbekend is. De opbrengst is minder hoog vergeleken met L.angustifolia little Lady. Een beoordeling van de kwaliteit van de olie laat ik graag over aan een deskundige aromatherapeut, tenminste als de olie 1 maand gerijpt heeft.


Workshop lavandin destilleren

by Henk Ploeger
Voor het vierde jaar alweer organiseer ik workshops lavendeldestilleren. Dit jaar heb ik gebruik gemaakt van gedroogde lavandinbloemen voor de stoomdestillatie.

bloeiende lavandin bij kwekerij Viva lavendula

Ik heb de ketel gevuld met ruim 3 kg lavandinbloemen om voldoende olie te destilleren om de deelnemers aan de workshop allemaal een flesje olie mee naar huis te kunnen laten nemen. Lavandin, Lavandula x intermedia, is een cultivar die gekruist is om een hoge opbrengst aan olie te geven. Dat kan oplopen tot zo’n 3%, terwijl de olieopbrengst bij Lavandula angustifolia onder gunstige omstandigheden maximaal 1% haalt.
Ook is de samenstelling van de olie anders dan die van L.angustifolie.

florentijnse vaas

Tijdens de destillatie heb ik weer gebruik gemaakt van een florentijnse vaas. Wat opviel was dat er bij de start van de destillatie al heel veel olie meekwam. De workshopdeelnemers en ik waren enthousiast.

Naast uitleg van de techniek van het stoomdestilleren krijgen ze ook veel te horen over de lavendel zelf.
Bijvoorbeeld hoe en waar de plant de etherische olie aanmaakt. Maar omdat je stoomdestilleren eigenlijk ook met je neus doet we tijdens de workshop ook een aantal geursessies.

Ook heb ik de deelnemers op verschillende tijdstippen tijdens de destillatie laten ruiken aan het destillaat.

De hoeveelheid olie die tijdens de destillatie van de lavandin overkwam was zoveel dat ik halverwege moest stoppen om de florentijnse vaas over te gieten in een scheitrechter.

hydrolaat schenken in de florentijnse vaas

De destillatietijd was ook korter, namelijk ongeveer anderhalf uur. In totaal is er tijdens deze workshopmiddag 270 mL lavandinolie gemaakt. Ruim voldoende om de workshopdeelnemers een flesje mee naar huis te geven!

Lavandinolie

De vraag aan de deelnemers wat ze van de workshop vonden, leverde de volgende reacties op:

“Leuk om gezien te hebben”
“Proces gezien, toch anders als je met je neus erbij staat”
“Informatief, nu weet ik hoe het in elkaar zit”
“Heel blij, beinvloed door de geur, heel veel geleerd, mooie ervaring”
“Heel leerzaam, interessant en leuk”
“Praktisch verhaal, heel duidelijk, benieuwd naar de syllabus”

deelnemers workshop lavendeldestilleren 12 juli 2014

Kortom het was voor de deelnemers, voor mij en Catharina een geslaagde workshopmiddag.
Wil je nog meer lezen over deze workshop, Chantal een deelneemster heeft op haar weblog huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl een uitgebreid artikel geschreven over deze middag  http://huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl/2014/07/c-workshop-destilleren.html