Etherische olie in parfum

by Henk Ploeger

Er is steeds meer vraag naar parfums op basis van natuurlijke geurstoffen. Dat heeft voor een deel te maken met het aantal mensen dat allergische reacties krijgt door het gebruik van parfum houdende producten. Hoe zit het eigenlijk met de hoeveelheid etherische olie in een reguliere parfum? Een interessante vraag voor mij als destillateur van etherische oliën.


Decor van “Perfume: The Story of a Murderer” in het “Musée des miniatures et décors de cinéma”, Lyon.
(Jean-Baptiste Grenouille in de destillatieruimte) Wikipedia foto: User:ΛΦΠ

Vroeger zoals mooi te zien en te lezen is in de film en het boek ´Perfume´ werd parfum samengesteld uit natuurlijke ingrediënten. Om die te verkrijgen werd gebruik gemaakt van een koperen destilleeropstelling voor het stoomdestillatieproces. Met de opkomst van de chemische industrie en de verworven kennis om geurstoffen te synthetiseren werden geurstoffen vervangen door goedkopere synthetische stoffen. Bijvoorbeeld linalol en linalylacetaat hoofdbestanddelen van lavendel etherische olie. Meer informatie over lavendelolie lees je in het boek ‘Lavendel destilleerboek’ geschreven door Catharina Bruin. 


Het aandeel etherische olie in parfum is prijsbepalend

In de film ´Perfume´ gebruikt Baptiste Grenouille een aantal etherische oliën voor een parfum:  patchouli, citroen, sinaasappelbloesem en styraxolie.

Als je nu kijkt naar het aandeel etherische olie in parfum is dat aandeel laag. De receptuur van parfum is te vinden in boeken en op internet. Voor het schrijven van dit artikel heb ik gekeken naar de receptuur van Chanel No.5. Onder de 22 aromatische bestanddelen bevinden zich drie etherische oliën: Ylang Ylang, Patchouli en Styrax.

Het parfum bevat ook 5% linalol(synthetisch) een stof die bekend staat als allergeen. In de receptuur staan ook de hoeveelheden die gebruikt worden. Als je dan kijkt naar de percentages bevat dit parfum 3,2% etherische oliën en 96,8% synthetische geurstoffen. Gemiddeld genomen bevat een parfum 5% etherische olie, maar dat is geen verplichting. Parfum kan ook voor 100% uit synthetische geurstoffen bestaan.

Allergieën

In 2014 maakte de Europese Commissie bekend dat ze antranol, chloroanthranol en lyral wilden verbieden. Dit omdat uit onderzoek bleek dat deze stoffen bij naar schatting 1 tot 3% van de mensen huid- en luchtweg allergieën zouden kunnen veroorzaken. Stoffen die onderdeel uitmaakten van twee bekende parfums. In het licht van parfumallergie is het goed dat op het verpakkingsdoosje van de parfum inhoudstoffen staan vermeld.

Om te achterhalen of je allergisch bent voor bepaalde geurstoffen kan je een allergietest laten uitvoeren. Een aantal jaren geleden heb ik zelf een allergietest ondergaan. Bij deze test gebruikt men een parfummix bestaande uit: kaneelalcohol, kaneelaldehyde, eugenol, iso-eugenol, geraniol alfa-amylkaneelaldehyde, hydroxy-citronellal en oak moss. Dit mengsel dient als indicator voor allergie voor één of meer parfumgrondstoffen. Bij een positieve score op de test kan met een vervolg test gekeken worden om welke stof of stoffen het gaat.


De kerstboom uit Rotterdam destilleren

by Henk Ploeger
De nordmannspar voor het stadhuis van Rotterdam.
foto: Sophia van den Hoek Un-fold-ed

Ik kreeg het verzoek of ik een deel van de coolsingelspar uit Rotterdam (Abies nordmanniana) wilde destilleren. De kerstboom had de afgelopen feestdagen in Rotterdam op de Coolsingel voor het stadhuis gestaan. Dit leek mij een leuke klus en bovendien kon ik een nieuwe soort aan mijn lijstje van gedestilleerde naaldbomen toevoegen. Ook de circulaire gedachte van de opdrachtgeefster sprak mij aan, omdat wij daar zelf ook mee bezig zijn. Niet zoals elk jaar de bomen opstoken tijdens kerstbomenverbrandingen, maar een nuttige toepassing voor het hout en de naalden vinden.

De top van de Abies nordmanniana is uitgeladen.

De opbrengst aan etherische olie van kerstbomen die al een tijdje geleden zijn gekapt, is altijd een verrassing. De opdrachtgeefster heeft takken van de kerstboom naar de destilleerwerkplaats gebracht. Ter plekke zijn de takken kleiner en handzamer geknipt om ze te kunnen hakselen.

hakselen

Deze bewerking is nodig om tijdens de stoomdestillatie de etherische olie goed uit de naalden te kunnen halen. Na twee uur hakselen hadden we 6 volle klapkratten gevuld. De kratten zijn eerst gewogen, omdat ik het interessant vind om te weten welke opbrengst de takken van deze kerstboom zouden opleveren.

Henk weegt een krat met gehakselde Abies nordmanniana

Het totale gewicht van de gehakselde Nordmannspar waarmee ik de ketel kon vullen was 40,4 Kg. Deze hoeveelheid past makkelijk in de 300 Liter destilleerketel die ik sinds vorig jaar gebruik.

Henk vult de destilleerketel met kerstboom

Vanwege de lage binnen- en buitentemperatuur in de wintermaanden heb ik de destilleerwerkplaats tijdig opgewarmd. Ik heb ruim vóór de destillatie water aan de kook gebracht in de destilleerketel. Hiervoor heb ik een gasbrander gebruikt in plaats van een elektrisch verwarmingselement vanwege het vermogen. Ook heb ik om warmteverlies tegen te gaan, de ketel een wollen jas aangetrokken.

Destillatie-opstelling inclusief wollen deken en koelemmer

De start van de destillatie is altijd een magisch moment. De temperatuur en de lichtinval in de destilleerwerkplaats maakte dit moment goed zichtbaar. Vluchtige aromatische bestanddelen condenseerden tot een soort mist die uit de uitloop van de koelemmer kwam.

Het magische moment bij de start van de destillatie

Voor het scheiden van de etherische olie en het hydrolaat heb ik een scheitrechter gebruikt. Na anderhalf uur destilleren ben ik gestopt: er kwam zichtbaar geen olie meer uit de uitloop van de koelemmer.

Catharina scheidt het hydrolaat van de etherische olie met de scheitrechter

Na de destillatie is het tijd om het hydrolaat te scheiden van de etherische olie. We hebben tijdens de destillatie van de ‘Rotterdamse kerstboom’ 5 Liter kerstboomhydrolaat geproduceerd.

Om een goed beeld te krijgen van de opbrengst aan etherische olie hebben we de olie gewogen. We berekenden een opbrengst van 93,60 gram. Als je gaat rekenen kom je uit op een massapercentage van 0,23%. Dat is een lager percentage dan wat ik gewend ben bij het destilleren van Douglasspar en Reuzenzilverspar. De opbrengst zou per soort kunnen variëren. Meer waarschijnlijk is dat er vanaf de periode dat de kerstboom is gekapt, en hij op de Coolsingel heeft gestaan, veel aromatische stoffen verloren zijn gegaan.

Dat is ook de reden dat wij bij voorkeur naaldbomen vers destilleren. Ik ben benieuwd wat de opdrachtgeefster gaat doen met de etherische olie en het hydrolaat!


Open Keteldagen in 2019

by Catharina de Bruin

In de destilleerwerkplaats van INDEKOPERENKETEL ruik je de geur van bloeiende kruiden. De destilleerwerkplaats is gevestigd in een voormalige varkensschuur in het buitengebied van Gilze. Waar een paar jaar geleden nog zeugen en biggen liepen te knorren, is veranderd in een – tijdelijke – destilleerwerkplaats.

Kom ruiken! Wil je zien en ruiken hoe etherische olie wordt gemaakt van planten en bomen uit de omgeving? Henk geeft uitleg bij de destilleerketel en Catharina vertelt over planten en olie.

Welke geur spreekt jou aan? Tijdens de Open Keteldagen staan de etherische olie en de hydrolaten klaar om te ruiken en te ontdekken welke jou aanspreekt. Welke past het beste bij jou?

Je hoeft je niet aan te melden. Je wordt gastvrij ontvangen met een kopje kruidenthee en wat lekkers. Toegang gratis.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en je krijgt de uitnodigingen in je mailbox.

Open Keteldagen 2019 van 13:00 uur tot ongeveer 16:00 uur

zaterdag 18 en zondag 19 mei 2019, zondag 7 juli, zaterdag 7 september

workshops en Open dagen in 2019

(Nederlands) Terpentijnkuur

by Catharina de Bruin

Sorry, this entry is only available in Dutch.


(Nederlands) Lariks, Spar en Grove Den: boek over geneeskrachtige naaldbomen

by Catharina de Bruin

Sorry, this entry is only available in Dutch.


(Nederlands) Gedroogde gember destilleren

by Henk Ploeger

Sorry, this entry is only available in Dutch.


(Nederlands) Aloë vera destilleren

by Henk Ploeger

Sorry, this entry is only available in Dutch.


very welcome!

by Henk Ploeger

INDEKOPERENKETEL maakt etherische olie en hydrolaat van aromatische planten in onze destilleerwerkplaats. Plantaardige restproducten die afkomstig zijn van lokale telers, bedrijfjes of bos- en landschapsbeheerders. We willen het vervaardigen en het gebruik van etherische olie onder de aandacht brengen. We hanteren in onze bedrijfsvoering het principe ´zorgen voor de Aarde, zorg voor elkaar en eerlijk delen´


Het boek ‘Lavendel destilleerboek: praktische handleiding’ kost € 24,50 exclusief verzendkosten. Bestel het lavendelboek door het online formulier in te vullen, of mail naar indekoperenketel@gmail.com.
ISBN 978-94-6389-091-5
Uitgave in eigen beheer. Full color glossy druk, 88 pagina’s op A4 formaat.


HET boek over destilleren van naaldbomen in Nederland door Catharina de Bruin is verkrijgbaar. Inmiddels hebben we de derde oplage. Het boek kost
€ 29,50 exclusief verzendkosten. Bestel het naaldbomenboek door het online formulier in te vullen, of mail naar indekoperenketel@gmail.com.

Lariks, Spar en Grove Den: naaldbomen met geneeskrachtige werking / door Catharina de Bruin
ISBN 9789402240009
Uitgave in eigen beheer. Full color boek, 200 pagina’s op A4 formaat

lavendeloogst 4 juli 2013 023

INDEKOPERENKETEL maakt etherische olie en hydrolaat van plantaardige restproducten, afkomstig van lokale telers, bedrijfjes of bos- en landschapsbeheerders. We willen het vervaardigen en het gebruik van etherische olie en hydrolaat onder de aandacht brengen.

We hanteren in onze bedrijfsvoering het principe
´Zorgen voor de Aarde, zorg voor elkaar en eerlijk delen´

INDEKOPERENKETEL destilleerwerkplaats in Gilze | Henk Ploeger en Catharina de Bruin | indekoperenketel@gmail.com | tel 06-18076977  

INDEKOPERENKETEL is ingeschreven in het Handelsregister met KvK-nummer 71376275 onder de naam H&C Aromalab op 9 april 2018 te Breda. BTW-nummer 858691607B01


(Nederlands) Lavendel destilleren als miniworkshop bij Rosenhaege

by Catharina de Bruin

Sorry, this entry is only available in Dutch.


(Nederlands) Lavandinzeep maken

by Catharina de Bruin

Sorry, this entry is only available in Dutch.