Roomijs met Reuzenzilverspar etherische olie

by Henk Ploeger

Als het destilleerseizoen een beetje op z’n einde loopt sluiten we af met een oogstfeest. Bezoekers zijn dan in de gelegenheid om kennis te maken met de etherische oliën en hydrolaten die we in het seizoen hebben gemaakt.

Het oogstfeest leek mij een ideaal moment om de bezoekers niet alleen met de geur, maar ook met de smaak van etherische olie te laten kennismaken. Dat klinkt misschien gek maar de aromatische stoffen waaruit de etherische oliën bestaan worden natuurlijk ook in voedingsmiddelen gebruikt. Roomijs is vanwege het melkvet erg geschikt om dat eens uit te proberen.

Over het ijsmaken met etherische olie had ik een aantal jaren geleden al een balletje opgegooid met de Jacobushoeve die in onze regio bekend staat om de lekkere (biologische) roomijs die ze maken. Omdat etherische oliën geconcentreerd zijn is het belangrijk om een voorbeeldrecept te hebben. Tijdens mijn zoektocht kwam ik een aantal recepten tegen waarbij de ijsmakers munt, sinaasappel en lavendel gebruiken om een lekkere frisse smaak te creëren.

Geoogste reuzenzilverspar   Abies grandis

Voor het ijs wat ik afgelopen week heb laten maken door de Jacobushoeve heb ik gekozen voor de etherische olie van de Reuzenzilverspar (Abies grandis) in combinatie met stracciatella. Dit omdat ik uit de geur en de analyse die ik van deze bijzondere olie heb laten maken weet dat er een redelijke hoeveelheid limoneen in aanwezig is. Deze monoterpeen die in een heel hoog percentage in sinaasappel etherische olie zit is namelijk qua smaak een goede combi met chocolade.

IJs proeven

Ik was dan ook erg benieuwd of het Stracciatella- ‘Chaamse bos’-roomijs bij de bezoekers afgelopen zaterdag in de smaak zou vallen. De ijsmaker van de Jacobushoeve was in ieder geval enthousiast.

Dat enthousiasme kreeg ik ook te horen van de bezoekers van het oogstfeest van afgelopen zaterdag. Men vond het roomijs:

 Bijzonder, smaakt naar bos, citrusachtig, erg lekker, smaakvol.

In de middag heb ik de aanwezige bezoekers nog een destillatie met wat overgebleven muntbladeren (Mentha spicata) uit onze tuin laten zien. Hiervoor heb ik een glazen destilleeropstelling gebruikt.

Gezien de tijd van het jaar (september) leverde de destillatie geen etherische olie op waarmee ik een nieuwe ijssoort zou kunnen laten maken. Misschien volgend jaar?


Boszeep met hydrolaten uit het Chaamse bos

by Henk Ploeger

Ik heb al een aantal jaren contact met Evelien van Werfzeep en lever haar hydrolaten voor een aantal zeepsoorten die haar bedrijf op ambachtelijke wijze maakt. Een aantal maanden geleden hoorde ik dat Evelien bezig was met het ontwikkelen van een nieuwe zeep genaamd boszeep.

In deze zeep, die zoals Evelien schrijft een ode aan bomen en het bos is, zijn mijn hydrolaten verwerkt. Het gaat om hydrolaat van de Grove Den (Pinus sylvestris), de Douglasspar en Zilverspar. Catharina ging een kijkje te nemen in de biologische zeepziederij van werfzeep in Utrecht.

flessen met hydrolaat

Bovendien kon Catharina nog een bestelling van een aantal hydrolaten afleveren, waaronder vers Larikshydrolaat gemaakt tijdens de meewerkdagen. De zeepziederij is een hele geurige en aangename omgeving door het gebruik van heel veel soorten etherische olie bij het zeepmaken.

Bosextracten gaan de pan in    foto: werfzeep

 

de plantaardige oliën worden afgewogen (olijfolie, cacaoboter, kokosolie)

foto: werfzeep

etherische oliën worden afgewogen      foto: werfzeep

hydrolaten verdwijnen de pan in    foto: werfzeep

 

Zeep wordt in de mal gegoten    foto: werfzeep

De zeep van werfzeep is in een groeiend aantal winkels in Nederland, België, Duitsland en zelfs Aruba en Japan te koop. Leuk om te weten dat de boszeep met hydrolaten die ik gemaakt heb van naaldbomen uit het Chaamse bos wellicht op Aruba en misschien ook in Japan terecht komen.

afmeten van hydrolaat
plantaardige olie toevoegen    foto: werfzeep
drogende stukken boszeep
Werfzeep
Evelien, Laurens en Marjolein van Werfzeep      foto: werfzeep


Meewerkdagen Lariks geven goede opbrengst

by Catharina de Bruin

We hebben de hemelvaartsdagen van 2017 uitgekozen om Lariks te gaan destilleren. Uit het Chaamse bos hebben we met meewerkers op drie dagen steeds vier kratten vol met Larix decidua geoogst. Uiteraard heeft Henk de destillateur daar toestemming voor. Samen met een medewerker van Staatsbosbeheer heeft Henk een aantal plekken uitgezocht waar we kunnen oogsten.

Zo’n meewerkdag beginnen we eerst maar met een kopje koffie of thee, want de meewerkers hebben (soms een behoorlijk lange) autorit achter de rug. Onze deelnemers komen uit heel Nederland en Vlaanderen en vaak moeten ze wel twee uur rijden. Henk begint met het uitleggen van het programma, terwijl Catharina een koekje serveert bij de koffie of thee.

Henk laat zien op de kaart van het Chaamse bos waar we heen fietsen om de Lariks te zagen.

 

Gelukkig waren het hele warme en zonnige dagen, dus een half uurtje fietsen in het bos en wat takken afzagen is een prima bezigheid om te ontspannen. Henk vertelt hoe de takken eruit moeten zien en welke maat het beste in de hakselaar past. Uiteindelijk gaan er vier boodschappenkratten in de ketel; veel meer afknippen heeft geen zin.


foto: Jeannette Zijlstra

We zagen Larikstakken in een rustig stukje van het bos. De koekoek laat zich de hele tijd horen en boven het open veld cirkelt de buizerd op zoek naar prooi. Verder is het heerlijk stil en zien we af en toe wat wandelaars met een hond voorbij kuieren. Het gereedschap wat we gebruiken lenen we in de zomermaanden van de natuur- en landschapsvereniging Gilze en Rijen.

 

Terug bij de destilleerwerkplaats worden de takken in de hakselaars klein gemaakt. De stoom kan dan makkelijker door de takjes en twijgjes om de etherische olie mee te nemen uit de plant.

We nemen de tijd voor de uitgebreide biologische en vegetarische lunch in de schaduw met een weids uitzicht.

Henk heeft met de meewerkers de kratten gewogen. Het plukgewicht van alle dagen bij elkaar is 60 kg en de opbrengst aan etherische olie is 60 ml. Dat is een gemiddelde opbrengstpercentage van 0,1 %. Op zaterdag was er wat minder opbrengst, waarschijnlijk veroorzaakt door de zomerse temperaturen van ongeveer 33 graden Celsius. Dat is de reden dat er in de zomermaanden een veel lagere opbrengst aan etherische olie is. Onder die omstandigheden laten de naaldbomen hun olie los; dat ruik je in het bos.

Een klein beetje olie sturen we in een flesje op om te laten analyseren op inhoudsstoffen. Op ons oogstfeest van 9 september verwachten we de analyses in huis te hebben.

foto: Brigitte Sprenkels

foto: Brigitte Sprenkels

foto: Brigitte Sprenkels

foto: Brigitte Sprenkels

Als het water in de ketel tot handwarm is voorverwarmd, kan de gehakselde Lariks in de destilleerketel. De ketel wordt dichtgeplakt om stoomlekken te voorkomen, de gasbrander kan aan en dan is het wachten tot het water onder in de ketel gaat koken.

Ondertussen heeft Henk heel wat informatie over de techniek van het stoomdestilleren in verschillende soorten destilleeropstellingen. Hoe en waarom maakt de boom of plant etherische olie? Deze vragen worden ook beantwoord door Henk. We vertellen over de toepassingen van de verschillende inhoudsstoffen, olie en hydrolaat uit de praktijk. Er ligt een stapel met boeken klaar om door te bladeren en te raadplegen.

foto: Bernadette Hoens

 

Het destillaat van de Lariks is een beetje troebel alsof er inhoudsstoffen zijn die als emulgator werken. De inhoudsstoffen moeten nog gaan scheiden in hydrolaat en etherische olie. We hebben de Lariksolie in een scheitrechter verzameld en in flesjes van 5 mL afgevuld. Ook heeft Catharina het hydrolaat in enkele gesteriliseerde flessen overgegoten en van een etiket voorzien. Aan het eind van de middag hebben we het hele proces van stoomdestilleren laten zien en vooral ruiken.

Na deze meewerkdagen krijgen de meewerkers nog veel informatie in het document Lariks, Spar en Grove Den: naaldbomen met een geneeskrachtige werking nagezonden per e-mail.

foto: Brigitte Sprenkels

foto: Bernadette Hoens

foto: Bernadette Hoens

 

Reactie van meewerkers:

” Vandaag een geweldige dag gehad bij indekoperenketel. Lariks zelf geplukt en dmv stoomdestillatie en het eindresultaat is een heerlijke essentiële olie en hydrolaat. ”

” Was een prachtige dag!! Veel geleerd en bedankt voor het prachtige naslagwerk. ”

” Het was heel leuk om nu eens de praktijk mee te maken! Inclusief geursessie, héél veel uitleg en tot slot een bubbel-voetbad met lariks-hydrolaat   ”

 

voetenbadje met vers Larikshydrolaat in de destilleerwerkplaats


Het destilleren van Reuzenzilverspar

by Henk Ploeger
Een nog kleine Reuzenzilverspar in het Chaamse bos

Tijdens een rondgang door het Chaamse bos met een medewerker van Staatsbosbeheer, waar plekken zijn aangewezen waar we dit jaar naaldboomtakjes kunnen oogsten, werd ik gewezen op de Reuzenzilverspar (Abies grandis).

Takje van de Reuzenzilverspar

Deze boomsoort valt op door z’n lange naalden die bij het wrijven ervan net zo’n specifiek citrus-achtige geur afgeven als de Douglasspar. De geur is zelfs nog wat krachtiger en als citronella-achtig te omschrijven.

Oogsten van de reuzenzilverspar (Abies grandis)

Interessant genoeg om naast de Grove Den, Douglasspar en Lariks, waar ik al zo’n 6 jaar etherische olie van maak, deze nieuwe soort te gaan destilleren. De plek waar ik Reuzenzilverspar mocht oogsten ligt midden in het Chaamse bos, maar is gelukkig goed bereikbaar via een fietspad. Wel zo handig voor het transport.

Ik heb in totaal 4 met takjes gevulde klapkratten meegebracht naar de destilleerwerkplaats. Oogsten en destilleren doe ik op dezelfde dag om zeker te zijn van een kwalitatief en kwantitatief goede opbrengst aan etherische olie en hydrolaat.

Het hakselen leverde in het begin wat problemen op omdat de messen vastliepen. Maar na enig gesleutel kreeg ik het apparaat weer aan de gang.

 

Het wegen van de gehakselde reuzenzilverspar

Er ging in totaal 16 Kg gehakselde Reuzenzilverspar in de destilleerketel. Tijdens het destilleren heb ik de geur en de hoeveelheid etherische olie die zich in de scheitrechter vormde bijgehouden.

De geur veranderde van citroen – citronella naar een meer fruitige lucht. Door een aantal stoomlekjes tijdens de destillatie waren deze geuren goed waarneembaar in de destilleerwerkplaats. Het hydrolaat was troebel.

scheitrechter met etherische olie en hydrolaat van de reuzenzilverspar

Na anderhalf uur destilleren ben ik gestopt. Tijdens deze eerste destillatie had ik ongeveer 30 mL olie en 3 Liter hydrolaat gemaakt. De volgende dag heb ik nog een tweede destillatie uitgevoerd om alle etherische olie in de naalden aanwezig er uit te kunnen halen.

Destilleeropstelling

Uiteindelijke leverde deze twee destillaties in totaal 40 mL etherische olie op. Dat is een opbrengst van 0,25% en vergelijkbaar met de Grove Den, maar minder dan ik bij destillaties van de Douglasspar gevonden heb. Voor zover bekend is er geen etherische olie beschikbaar van onder Nederlandse omstandigheden groeiende Abies grandis.

Gaschromatogram van Abies grandis  bewerkt naar origineel van livinglibations

Er zijn wel een aantal producenten in bijvoorbeeld Canada en Frankrijk die deze etherische olie maken. Eén leverancier van de olie had de analyse-resultaten van de samenstelling van de olie op de website staan. Wellicht interessant om mijn olie ook te laten analyseren en te zien in hoeverre de samenstelling verschilt.


Geurige inloopdag is start van het stookseizoen 2017

by Henk Ploeger

Afgelopen zondag hadden we onze inloopdag. Voor ons is dat de start van het seizoen waarin we weer de nodige planten gaan destilleren.

Grove Den hakselen

In voorbereiding voor de inloopdag heb ik op de zaterdag Grove Den uit het bos gehaald en gehakseld. Ik heb de Den meteen in de destilleerketel gestopt, zodat ik de volgende dag gelijk met de destillatie kon beginnen.

aansluiten van de koelemmer op de destilleerketel

Omdat er vraag was naar Denhydrolaat kon ik deze destillatie mooi combineren met een demonstratie waarbij de bezoekers kennis konden maken met de geuren van een dennenbos. Ik had ook nog een kleinere destillatie-opstelling in glas klaarstaan waarmee ik de stoomdestillatie van Lavandinbloemen kon laten zien, en vooral natuurlijk ook laten ruiken.

hydrolaat afvullen

De bezoekers van de inloopdag kwamen verspreid over de dag binnendruppelen. Hierdoor hadden we alle tijd om vragen te beantwoorden en ervaringen uit te wisselen. Er was ook veel belangstelling voor de hydrolaten en oliën die we vorig jaar hebben geproduceerd. Hierbij waren de Rozemarijnolie (biologisch) en het Larikshydrolaat (wildcraft) favoriet.

Grove Den hydrolaat afvullen in de flessen

Aan het eind van de dag hebben zelfs een aantal enthousiaste bezoekers geholpen met het afvullen van het Grove Den hydrolaat die we deze dag hadden gemaakt.

hydrolaat van Grove Den aftappen en de etherische olie in flesjes afvullen

Naast het hydrolaat hebben we met de stoomdestllatie in totaal 28 mL etherische olie gemaakt. Ik had de exacte hoeveelheid Grove Den die we in de ketel hebben gestopt niet gewogen.
Maar ik schat dat ik zo ongeveer 10-12 Kg gehakselde Den heb gebruikt. Dat zou de gebruikelijke opbrengst van 0,25% aardig benaderen.

Catharina en ik hebben de inloopdag met weer een heel andere dynamiek en bezoekers als andere keren als zeer waardevol ervaren. We zijn dan ook benieuwd welke mensen op onze volgende open dag, zaterdag 17 juni aanstaande, bij ons een kijkje komen nemen.


Van de Dam tot Alicante naaldbomen destilleren

by Catharina de Bruin

In de wintermaanden komt de natuur tot rust. De sapstromen in de naaldbomen nemen af. Het destilleren in de destilleerwerkplaats ligt ook stil. Trouwens, het is te koud en kost teveel energie om de ketel op te stoken naar 100 graden Celsius. Ondertussen houdt Henk natuurlijk wel de ontwikkelingen bij op het gebied van destilleren. Zowel in Nederland als in het buitenland. We hebben tijd om de uitzendingen op Arte te bekijken over de kruidenwereld in de Alpen  en Provence en andere delen van deze informatieve serie.

"
Nordmannspar op de Dam   foto: RUIK.org 

AMSTERDAM – ALMERE – MIDDENMEER

Eind vorig jaar viel Henks oog op een interessant artikel. Boye en Noëlle van ruik.org waren van plan om van de Nordmannspar die tijdens de feestdagen op de Dam in Amsterdam stond een parfum te maken. De gemeente Amsterdam heeft een biologisch geteelde kerstboom op de Dam staan voor de feestdagen. Het bedrijf van Boye en Noëlle had al eerder een parfum gemaakt van sinaasappel etherische olie uit sinaasappelschillen. Dat geeft meteen een gevoel van herkenning, want in 2015 hebben we ook sinaasappelschillen gedestilleerd. Voor zover Henk begrepen heeft, maakt de etherische olie onderdeel uit van de parfum waarbij voor de compositie alleen natuurlijke geurstoffen worden gebruikt. De keuze door RUIK om deze duurzame kerstboom te gebruiken is verstandig, aangezien er bestrijdingsmiddelen worden gebruikt bij het telen van kerstbomen. Door te kiezen voor een biologische kerstboom voorkom je dat er met de etherische olie bestrijdingsmiddelen in de uiteindelijke parfum terecht komen.

 RUIK width=
Nordmannspar    foto: RUIK.org

Het hergebruik van deze kolossale boom spreekt ons aan. Zoals Ruik het omschrijft: Wij redden de boom en maken er parfum van! We hebben het project met de nodige belangstelling gevolgd. Interessant ook om te zien hoeveel olie er nog uit een naaldboom te halen is, die ruim een maand na de kap gedestilleerd zou worden.

Kuubkratten met gehakselde spar klaar voor destillatie  foto:  RUIK.org

Boye en Noëlle vroegen via de mail aan Henk: “We gaan de takken hakselen, we willen dit waarschijnlijk deze week al doen. Maar de destillatie is pas over twee weken. Heeft dat een grote invloed op de kwaliteit van de olie?” Henk heeft geadviseerd om pas kort van te voren te gaan hakselen om zo het beste resultaat te krijgen aan opbrengst en kwaliteit van de etherische olie.

Uiteindelijk hebben Boye en Noëlle met hulp van vrijwilligers ruim 1000 Kg gehakselde takjes kunnen halen uit de 80 jaar oude uit Duitsland afkomstige Nordmannspar. Ze hebben deze hoeveelheid laten destilleren bij Erven Th. Koomen B.V. in het Noord-Hollands Middenmeer. Dit bedrijf is al ruim 50 jaar actief het destilleren van voornamelijk etherische olie uit zaden.

Aanstampen van gehakselde takjes in de destilleerketel.  foto: Het Parool
Grote (50 Liter) essencier om olie en hydrolaat te scheiden. foto: RUIK.org

De ruim 1000 Kg is vrijdag 20 januari in één keer en één rvs ketel gedestilleerd. De opbrengst was 4 Liter etherische olie, ofwel 0,4 procent. Dat is best een redelijke hoeveelheid voor een naaldboom die niet vers gedestilleerd is.

Boye en Noëlle met de opbrengst    foto: RUIK.org

ONDERTUSSEN IN ALICANTE

In dezelfde periode dat Boye en Noëlle bezig waren met hun Nordmannspar werd ik benaderd door een Nederlander woonachtig in Alicante (Spanje). Peter vroeg Henk advies over het destilleren van naaldbomen. INDEKOPERENKETEL heeft daar de afgelopen jaren redelijk veel ervaring mee opgedaan, dus een aantal praktische tips waren gauw uitgewisseld.

Peter gebruikt hydrolaat om mee te destilleren van Pure Pine Oil. Dat komt omdat er veel kalk en ijzer in het water zit in die streek.

Hydrolaat kan hergebruikt worden voor het stoomdestilleren. Hydrolaten bevatten wateroplosbare bestanddelen uit de plant plus nog een heel gering percentage bestanddelen uit de etherische olie. In principe moet het hergebruik van het hydrolaat geen effect hebben op de kwaliteit van de olie omdat de wateroplosbare bestanddelen niet in de olie terecht kunnen komen. Peter noemde de kleur van de olie lichtgroen. Dat is wel apart, vinden we. Olie van de Grove Den, Douglasspar en Lariks die wij destilleren is altijd vrijwel kleurloos tot heel licht geel. Op de foto ziet de olie er goed uit.

Peter woont buiten Castalla in Alicante en heeft verschillende soorten naaldbomen. Hij heeft een mix genomen van allerlei soorten door elkaar om te destilleren.
Verder denkt hij na over een toepassing voor alle afgevallen naalden. Soms ligt er wel een laag van 15 cm dik. Mooi materiaal om te recyclen.
Aan afgevallen naalden die er al een tijdje liggen heb je niks meer. Naaldbomen moet je dan ook zo vers mogelijk destilleren.

Wij hebben bij INDEKOPERENKETEL onder gunstige omstandigheden een opbrengst van 0,25%.  Dat komt neer op  2,5 mL per kg gehakselde takjes van de Grove Den.
Uit de e-mail wisseling las Henk dat Peter een opbrengst had gekregen van ruim 5 mL uit 1 Kg gehakselde naaldboomtakjes. Dat is op zich geen slecht resultaat.

Peter stuurde ons bovenstaande illustratieve filmpje tijdens de destillatie. Hij heeft gebruik gemaakt van twee glazen destilleeropstellingen, waarmee simultaan gedestilleerd kon worden. Hij gebruikt ijsblokken voor de koeling en laat de temperatuur rustig op komen om een gecontroleerde destillatie te krijgen.

Wil je ook je meer verdiepen in het boeiende proces van stoomdestilleren en naaldbomen?
We organiseren meewerkdagen voor Lariks. Je bent van harte welkom. Aanmelden voor deze workshop doe je hier.


Inloopmiddag met Toerlezjoeren groot succes

by Henk Ploeger

Op zondag 24 april hadden we een geslaagde inloopdag en start van het seizoen van INDEKOPERENKETEL. Ondanks het koude weer en de pittige hagelbuien die over de werkplaats in Gilze trokken hadden we aan belangstelling geen gebrek!

deelnemers aan de Toerlezjoeren dag

Dat was vooral te danken aan het feit dat we als honk (stempelplek) meededen aan de Toerlezjoere-fietsdag die samenviel met onze jaarlijkse opening van het seizoen.

Voor ons een mooie gelegenheid om mensen uit de regio kennis te laten maken met onze activiteiten.

Om 10 uur ´s ochtends stonden de eerste bezoekers al bij ons op het erf om een kijkje te nemen in de destilleerwerkplaats. Eén van hen heeft nog geholpen bij het hakselen van vers geoogste Douglasspar uit het nabij gelegen Chaamse bos.

Henks plan was namelijk om tijdens de inloopdag Douglasspar te gaan destilleren in de 150 liter destilleerketel. Vanwege de lage temperaturen heeft Henk daar vanaf gezien en heeft hij gebruik gemaakt van een glazen destilleeropstelling met een capaciteit van 2 Liter. 

Prima om de principes van de stoomdestillatie te laten zien en vooral ook te laten ruiken. Daarnaast had ik in een kleinere opstelling met een capaciteit van 100 mL gedroogde lavandin bloemen gestopt. 

Door er geen koeling aan te hangen verspreidde de frisse geur van de lavandin zich tijdens het destilleren door de werkplaats. Een mooie tegenhanger van het weer en de hagelbuien buiten de werkplaats! Het koude weer in het voorjaar is ook de reden dat we eigenlijk alleen in de zomermaanden bij goed weer vanaf april tot oktober destilleren. 

uitleg over de werking van de Florentijnse vaas

Bezoekers die zich inschreven voor onze nieuwsbrief kregen een geursteentje met een paar druppels etherische olie mee. Er was keuze uit 6 soorten olie: Lariks, Grove den, Douglasspar, Marokkaanse munt, sinaasappel en lavendel(lavandin). Uiteraard allemaal gedestilleerd door INDEKOPERENKETEL

Aan het eind van de dag na vijf uur ´s middags hadden zo´n 60 mensen onze destilleerwerkplaats bezocht. Hiermee zijn onze activiteiten een stuk bekender geworden in Gilze en omstreken. 

foto: Peggy Design

foto: Peggy Design


WORKSHOPS IN 2016

by Henk Ploeger
LAVENDEL WORKSHOP
Zaterdag 9 juli, dinsdag 23 augustus en  zaterdag 27 augustus 2016
van 13:00 uur tot 17:00 uur
Maximaal 12 deelnemers. Prijs:  € 55,-

Inclusief koffie/thee met wat lekkers, materialen en online documentatie.

contact en info: indekoperenketel@gmail.com

Deze workshop is dan ook geschikt voor mensen die zelf willen gaan destilleren en/of interesse hebben of bezig zijn met aromatherapie. Als je wil weten hoe een deelnemer vorig jaar de workshop heeft ervaren klik dan op onderstaande link: http://huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl/2014/07/c-workshop-destilleren.html
lavendelworkshops2016

 

LAVENDEL (DECORATIE) WORKSHOP

juli 2016
van 13:00 uur tot 17:00 uur
Maximaal 12 deelnemers. Prijs:  € 55,-

Inclusief koffie/thee met wat lekkers, alle materialen en online documentatie.

contact en info: indekoperenketel@gmail.com

Zoals je kan lezen is deze workshop speciaal samengesteld voor mensen die het leuk vinden om te zien hoe lavandelolie gemaakt wordt en bovendien onder deskundige leiding een lavendeldecoraties leren maken.

Tijdens deze workshop gaan we Franse lavandin destilleren krijg je een korte uitleg over de techniek van de stoomdestillatie en houden we een geursessie met diverse soorten lavendel. Daarnaast is er veel tijd om zelf aan de slag te gaan met het maken van een lavendeldecoratie. Hiervoor heb ik Tineke van den Boer van Tineke’s decoraties gevraagd. Zij heeft ruime ervaring met het geven van workshops groendecoraties

 

 

 

WORKSHOP ZELF AROMATISCHE KRUIDEN VERWERKEN

op vrijdag 5 augustus en zaterdag 6 augustus 2016 van 13 uur tot ongeveer 17 uur.

Wij zien snoeiafval van aromatische planten als waardevolle grondstof om olie en hydrolaat te maken. Met veel toepassingen, bijvoorbeeld voor zeep maken of medicinale werking.

Deze middagworkshop is dan ook speciaal opgezet voor mensen die van aromatische planten uit hun tuin of permacultuurproject op kleine schaal etherische olie willen maken. Tijdens de workshop kan je kennis maken met oogsten, verwerken en stoomdestilleren voor olie en hydrolaat van aromatische planten en kruiden.

We leren de cursisten om met simpele huis- tuin- en-keuken middelen planten te gaan stoomdestilleren, een techniek om op een zuivere manier olie te winnen. Ook komen andere winningsmethodes zoals enfleureren, macereren en extraheren aan bod. Er is veel ruimte om vragen te stellen en uit te wisselen.

Prijs:                        € 25,- inclusief koffie en thee.
Aantal deelnemers:     minimaal 6, maximaal 10.
Zelf meenemen:         vers geplukte kruiden en glazen potje of flesje voor hydrolaat

Aanmelden: via het formulier op de website www.indekoperenketel.nl of mail naar indekoperenketel@gmail.com

Scannen0003

 

 

MEEWERKDAGEN LARIKS

Zaterdag 28 mei en zondag 29 mei. Van 10:00 uur tot 16:00 uur.
Door het koude voorjaar kan, naar verwachting, het oogsten van de lariks pas eind mei plaatsvinden.
Dan is de groei van de jonge takken en twijgen op zijn hoogtepunt. Er zijn warmere dagen nodig voor de bomen. Zo wordt de beste opbrengst van lariks olie en hydrolaat verwacht.

In de ochtend gaan we in het Chaamse bos lariks takken halen. We lopen vanaf de werkplaats naar het bos, dat is ongeveer 1 km lopen.
Rond het middaguur gaat in de destilleerwerkplaats de ketel aan. Van de lariks maken we door stoomdestillatie lariksolie en larikshydrolaat.

Wil je erbij zijn?

Wil je meedoen met het oogsten van de lariks in het bos? Wil je helpen met hakselen en de ketel vullen? Je bent van harte welkom op deze leerzame, inspirerende en vooral gezellige meewerkdagen.

Wees er snel bij, want er zijn een beperkt aantal plaatsen.
Je kan zaterdag of zondag of beide dagen komen.
Belangrijk: wel eerst aanmelden door een mail te sturen naar indekoperenketel@gmail.com

Organisatie en contact

Koffie en thee met wat lekkers worden verzorgd,
Neem zelf een boterhammetje mee en werkhandschoenen.
Bijdrage: donatie, geef wat het je waard is, niet gratis.

meewerkdagen lariks destilleren 2016 webbanner (1)

We zien er naar uit je te ontmoeten,
Henk Ploeger & Catharina de Bruin

activiteiten 2016 (1)

 

 


Herfstige meewerkdagen

by Henk Ploeger

Vorige week hebben we 3 meewerkdagen georganiseerd in het nabij gelegen Chaamse bos. Er was een ruime belangstelling en het weer werd met de dag beter. De eerste dag zijn we begonnen met het oogsten van Douglasspar en hebben daarbij ook een stukje van het bospaadje toegankelijker gemaakt.

In de destilleerwerkplaats hebben we de takjes met behulp van een hakselaar kleiner gemaakt.

In totaal gingen er 3 klapkratten gevuld met gehakselde Douglasspar in de destilleerketel.

Na twee uur destilleren hebben we de ketel afgeplakt een nacht laten staan om de volgende dag de destillatie af te maken.

HYDROLAAT VAN GROVE DEN MAKEN.
De tweede dag hebben we met een iets grotere groep Grove Den (Pinus Sylvestrus) geoogst.

Op een mooie open plek in het bos stonden heel veel jonge dennen. Genoeg om er een aantal van te oogsten. Omdat den bij het hakselen wat problemen geeft heb ik gevraagd aan de meewerkers om de dennentakjes in kleinere stukjes te knippen.

Bij aankomst in de destilleerwerkplaats hebben we de takjes eerst gewogen. Er ging in totaal 2 kg aan takjes in de koperen alambiek. Het doel deze dag was om hydrolaat te maken van de Grove Den.

ALAMBIEK 20 liter  foto: Chantal Ruijgrok

Voor het maken van een kwalitatief goede hydrolaat is destilleren in koperen een must. Deze dag hebben we tegelijkertijd de destillatie van de Douglasspar afgemaakt.

foto: Chantal Ruijgrok
Er was voor de deelnemers dus veel te ruiken en te zien. Het heeft één deelneemster geïnspireerd tot het schrijven van een leuk artikel over deze meewerkdag op
haar blog http://huis-tuin-en-keuken.blogspot.nl/2015/10/c-workshop-grove-den-destilleren.html  Een aanrader om haar blog eens een keer te bezoeken!
lunchpauze
Op de derde en laatste meewerkdag hebben we op dezelfde open plek in het Chaamse bos 4 klapkratten met voornamelijk jonge Grove Den geoogst. Tijdens lunchtijd hebben we in totaal 15 kg in kleinere stukken geknipte den in de ketel kunnen stoppen.
vullen van de ketel

 

ketel afplakken

Bij deze destillatie ging het om het maken van etherische olie. Omdat de hoeveelheid olie nogal afhangt van allerlei factoren waaronder oogsttijd is het interessant om te weten of eind oktober nog geschikt is om olie te maken. Gezien het weer, te koud voor de tijd van het jaar en weinig zon, had ik daar niet zo´n hoge verwachtingen over.

den- en sparhydrolaat
Na drie dagen destilleren met de hulp van enthousiaste meewerkers hebben we de volgende resultaten kunnen boeken:
25 mL Douglasspar olie
20 mL Grove Den olie
2x 750 mL Grove Den hydrolaat (in koper gedestilleerd)
3x 750 mL Douglasspar hydrolaat (in rvs gedestilleerd)
De opbrengsten zijn lager dan bijvoorbeeld de destillaties die ik in het voorjaar van 2011 gedaan heb.
Normaal gesproken kom ik voor Grove Den op een percentage van 0,25% en Douglasspar van 0,5% uit.
Al met al waren het voor Catharina en mij drie waardevolle dagen, inspirerend en zoals we hebben begrepen ook voor de deelnemers!
foto: Chantal Ruijgrok

Het stookseizoen kan beginnen!

by Henk Ploeger

Eerste Paasdag leek mij een goed moment om samen met Catharina de destilleerwerkplaats aan te pakken. Het weer hielp mee, en het leek wel een beetje op een grondige voorjaarsschoonmaak.

Zo hebben we de eikenhouten stoelen en tafel opgeknapt door ze in de was te zetten.

En ik heb de nodig voorbereidingen kunnen doen voor een workshop (op maat) voor het komende weekend.

Uitgenodigd door het mooie weer hebben we een wandeling gemaakt in het nabijgelegen Chaamse bos. Dit als voorbereiding op de Naaldbomenexcursie van 26 april aanstaande.

 

Dit uitgestrekte bosgebied ligt dicht bij de destilleerwerkplaats en is een oase van rust. Wij vonden het tijdens onze wandeling deze middag best wel druk. We kwamen tijdens een wandeling van anderhalf uur 10 mensen tegen.

Door het koude weer van de afgelopen weken is de natuur een beetje op achter. Maar we zagen aan de takjes van de lariks, een naaldboom die z’n naalden in de winter verliest, dat het niet lang meer zal duren voordat deze boom zich groen zal tooien.

Wij zijn er in ieder geval klaar voor, en wat ons betreft kan het ‘stookseizoen’ beginnen!