Pesticiden in citroenschillen

by Henk Ploeger

Van citrusschillen, bijvoorbeel van sinaasappel en citroen, kan je een heerlijk ruikende etherische olie maken. In oktober vorig jaar maakte ik, met behulp van stoomdestillatie, ongeveer 100 mL etherische sinaasappelolie. Het verslag kan je hier lezen indekoperenketel.nl/sinaasappelschillen-destilleren/

Het bleek, uit de analyse resultaten van de sinaasappelolie dat er vier verschillende chemische pesticiden terug te vinden waren. De aanwezigheid van de pesticiden waren duidelijk te herleiden naar de teeltwijze van de sinaasappels in Spanje.

Een tijdje geleden viel mijn oog de produktlabel van een zakje met 5 citroenen. Op de label is te lezen dat de schil is behandeld met Imazalil, Propiconazole en  Fludioxonil.
Dit las ik op wikipedia over de stof Imazalil:
Imazalil wordt ook gebruikt om aardappelen, citrusvruchten en andere vruchten na de oogst tegen schimmels te beschermen. Van vruchten die met imazalil zijn behandeld, mogen de schillen niet gegeten worden.

Imazalil

Over Propiconazole:
In de land- en tuinbouw wordt propicanozool gebruikt bij de teelt van graangewassen en de graszaadteelt, tegen gele of bruine roest en echte meeldauwPropiconazool is een matig toxische stof. Ze is wel giftig voor waterorganismen. In watersediment en in de bodem is ze vrij stabiel en breekt ze slechts langzaam af.

propiconazole

Over Fludioxonil:
Het wordt gebruikt voor het behandelen van zaaizaad van granen en (gewoonlijk in combinatie met een ander fungicide zoals cyprodinil) op vele groenten- en fruitteelten en sierplanten.Het risico voor vogels, bijen, aardwormen en andere bodemorganismen is laag; voor vissen en ongewervelde waterdieren is het risico wel hoog en bij het verspuiten moet men maatregelen treffen om te vermijden dat het product in het water terechtkomt.

fludioxonil

Dit waren de vier pesticiden die in de sinaasappelolie gevonden werden:

Presence
of :-
1.
Chlorpropham
0.01 mg/kg-
2.
Chlorpyriphos
Ethyl- 3.0 mg/kg-
3.
o-Phenylphenol
0.96 mg/kg-
4.
Pyrimethanil
0.60 mg/kg

 

Hiervan wordt nummer 3 aan de waxlaag van de schil toegevoegd om de houdbaarheid te bevorderen. De drie andere pesticiden hebben andere functies en worden tijdens de groei op de plant gespoten. Dat zijn dus stoffen die via de plant uiteindelijk in de schil en de olie terecht komen. 

 

De aanwezigheid van deze pesticiden maakt de olie ongeschikt voor inwendig en uitwendig gebruik. Bijvoorbeeld zoals aromatherapeuten deze olie toepassen in de praktijk. Reden genoeg om etherische olie te kopen die gedestilleerd is van planten die biologisch geteeld zijn. Op wikipedia staat dat als het pesticide imazalil is gebruikt, de schil niet gegeten mag worden. Mensen die citrusschillen gebruiken voor consumptieve doeleinden zouden daar beter op gewezen kunnen worden. 

foto: wikipedia

De hoogste tijd dus dat de citrus-telers overgaan op biologische teelt zodat de schil geen (chemisch) afval maar een waardevolle grondstof gaat worden!


Analyse van sinaasappelolie

by Henk Ploeger

In mijn vorige artikel schreef ik over het destilleren van sinaasappelschillen. We hebben tijdens het oogstfeest op zondag 25 oktober uit 33 Kg sinaasappelschillen 100 mL etherische olie gedestilleerd.

Citrus Sinensis  var. Valencia late

 

 

Uit: The Chemistry of Essential Oils Made Simple van David Stewart

 

Ik vond het toch interessant om de samenstelling van de olie te laten analyseren. Afgelopen zaterdag kreeg ik de analyseresultaten binnen.Uit de literatuur en door een aantal analyses die IFF voor leerlingen van mijn school heeft uitgevoerd weet ik dat het voornaamste bestanddeel van de olie limoneen is.

Peak RT (min) Compound name % Norm (%) Allergens

(%)

5 13,3 b-MYRCENE 1,75
1,50 – 3,50
8 16,2 LIMONENE 93,99
93,0 – 96,0
93,99
17 20,7 OCTANAL 0,23
0,10 – 0,40
18 27,6 NONANAL 0,05
0,01 – 0,06

een deel van de samenstelling in % uitgedrukt

Het percentage limoneen, bijna 94%, is inderdaad hoog. Zelfs hoger dan David Stewart in zijn boek aangeeft als bovengrens. Pyrenessences die de analyses heeft uitgevoerd detecteerde met de gaschromatograaf 68 verschillende stoffen.

 

oranges
De eindconclusies was dat de olie qua samenstelling voldoet aan de ISO 3140 : 05-2011 norm voor zoete sinaasappel. De olie voldoet aan deze norm als de analyse laat zien dat de stoffen binnen een bepaald percentage liggen. Voor limoneen is dat tussen de 93 en 96 %.
Mocht je interesse hebben in meer analyse-resultaten stuur dan een mailtje met een verzoek om wat meer achtergrondinformatie naar indekoperenketel@gmail.com


Sinaasappelschillen destilleren

by Henk Ploeger

Voor het oogstfeest waarmee we afgelopen zaterdag en zondag het seizoen hebben afgesloten was ik op zoek naar een restprodukt, zeg maar afval, waar olie uit te destilleren valt. Dat restprodukt had ik al gauw bedacht. Bijna ieder jaar heb ik eindexamenleerlingen die in het kader van hun profielwerkstuk sinaasappelschillen destilleren.    Uit ongeveer 400 gram schillen halen ze dan ongeveer 4 mL etherische olie.

Willem-Jan en Rose-Marie Peeters van tuinderij Peeters

De leverancier van sinaasappelschillen was al gauw gevonden. Bij Tuinderij Peeters konden we afgelopen zaterdag 4 klapkratten met sinaasappelschillen van de Valancia late ophalen. Zij hadden de schillen die die de afgelopen week overbleven bij het sinaasappelsap persen in de koeling bewaard.

Voor het vervoer van de volle en zware klapkratten heb ik mijn fietskar maar weer eens van stal gehaald.

Zondagochtend ben ik begonnen met de sinaasappelschillen te verkleinen voordat ze klaar waren om in de destilleerketel te kunnen. Dat was makkelijker gezegd dan gedaan.

Het kostte me toch nog ruim anderhalf uur om de inhoud van 3 klapkratten te verkleinen. Om de opbrengst te verhogen zou fileren van de schillen nog mooier geweest zijn. Misschien een volgende keer met hulp van een aantal vrijwilligers? De etherische olie zit namelijk in het oranje deel van de schil.

Ik kon in totaal 33 kg (!) sinaasappelsschillen in de destilleerketel kwijt. Na het plaatsen van de deksel van de ketel, het aansluiten op de koelemmer, en het afplakken kon de destillatie beginnen.

 

Het was voor mij de eerste keer dat ik de destilleerketel gevuld had met zo´n grote massa. Bij een met kruiden of naaldboomtakjes gevulde ketel kom ik doorgaans niet verder dan 18 kg. Dat verklaarde dan ook voor een deel dat het 2,5 uur (!) duurde voordat het eerste destillaat uit de koelemmer druppelde.

Het selecte gezelschap aanwezig tijdens het oogstfeest deze zondagmiddag werd zodoende in spanning gehouden. De thermometer kroop tergend langzaam omhoog. Maar hun geduld werd beloond toen de destillatie eenmaal van start ging.

tijdens de destillatie

Er verspreidde zich een heerlijk zoete oranje sinaasappellucht door de destilleerwerkplaats. Er vormde zich al snel een dikke laag etherische olie in de florentijnse vaas die ik gebruikt heb om olie en water van elkaar te scheiden.

florentijnse vaas gevuld met hydrolaat en sinaasappelolie

Na ruim één uur destilleren ben ik gestopt. Uiteindelijke resultaat: 100 mL etherische olie en plm 3 liter hydrolaat. Omdat ik erg benieuwd ben naar de kwaliteit laat ik deze olie analyseren op samenstelling en aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen. Wordt vervolgd dus.