Arganolie onderzocht

by Henk Ploeger

In dit schooljaar heeft Henk twee leerlingen 6V begeleidt in het maken van een profielwerkstuk over Arganolie. Hierbij hebben ze gekeken naar de verschillen tussen Arganolie en Amandelolie.

De noten van Argania spinosa   foto: Wikipedia

Om de plantaardige olie uit de noten van de argan en de amandel te halen hebben de leerlingen gebruik gemaakt van extractie met petroleumether door middel van een Soxhlet apparaat.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De animatie (bron: wikipedia) laat zien hoe de extractie verloopt. Het oplosmiddel nodig om de olie te extraheren druppelt op een kokertje gevuld met de gemalen noten. Als het reservoir vol is loopt het leeg via een hevel in de rondbodemkolf. Na een aantal uren extraheren damp je het oplosmiddel in de kolf weg en blijft de olie achter.

Wat opviel tijdens de voorbereidingen voor deze extractie was de hoeveelheid schil van de argannoot. De leerlingen hielden van 14 gram uiteindelijk 1,8 gram gepelde noten over.

Resultaten van de extractie:

Amandelnoten: oliepercentage 34,6%
Argannoten: olieopercentage 22,7%

De olie uit noten en zaden wordt over het algemeen gewonnen door mechanisch persen. Zo ook de argannoot die in Marokko traditioneel handmatig geperst en gemalen worden om olie te maken.

Mechanische pers voor de winning van arganolie

De manier van winning kan een verschil in samenstelling van de olie te zien geven. Een Braziliaans onderzoek  waarbij is gekeken naar CO2 extractie en extractie met een oplosmiddel liet een verschil in samenstelling zien.

 

 

Naast wat eenvoudige experimenten op school hebben de leerlingen hun zelfgemaakte oliën kunnen laten analyseren op de samenstelling bij de RijksUniversiteitGroningen  Er is gekeken naar vetzuren, glyceriden en fosfolipiden door middel van HPLC-MS analyse. Dit heeft de leerlingen veel informatie opgeleverd. Dit was een deel van hun eindconclusie:

Daarnaast zit er volgens onze resultaten veel meer ceramiden in de pure arganolie dan in de amandelolie. Deze ceramiden zijn erg goed voor de huid en dit maakt arganolie op dit vlak beter dan amandelolie. Daarnaast bevat arganolie veel meer diglyceriden dan triglyceriden. Diglyceriden zijn belangrijk voor de emulsificatie. Dit zorgt ervoor dat de vetten een groter contactoppervlakte krijgen. Hierdoor kan het vet vervolgens beter verteerd worden door onder andere lipase.

 


Diglyceride van een verzadigd en onverzadigd vetzuur. bron: Wikipedia

Verder is bekend van arganolie dat het rijk is aan vitamine E (twee maal zo rijk als olijfolie); bevat het polyfenolen, fytosterolen, carotenoïden en een belangrijke antioxidant ferulinezuur. Al de eigenschappen van deze stoffen zorgen er voor dat arganolie een sterk hydraterende, ontstekingsremmende en helende olie is voor de kwetsbare huid en nagels (info: nieuwsbrief levensboom januari 2017)

Ooit bedekte de arganboom Noord-Afrika, maar nu is hij een bedreigde boomsoort die alleen nog maar voorkomt in het zuidwesten van Marokko en een deel van Algerije; er bestaan nog maar 20 miljoen arganbomen (bron: Wikipedia). In het Nederlandse klimaat groeien hazelnoten en walnoten. De arganboom groeit hier niet. Dat is jammer omdat juist arganolie zowel gebruikt wordt in vele gerechten als voor de behandeling van allerlei huidproblemen. Arganolie is een geschikte basisolie (hoewel kostbaar) om etherische olie in te verwerken. Bijvoorbeeld in combinatie met rozemarijnolie voor het regenereren van gevoelige huid en hoofdhuid. INDEKOPERENKETEL maakte biologische rozemarijnolie van verse rozemarijn.